سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 515

درس دویست و چهل و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اشکال داعویت امر در شرایط

در مقدمه سوم عرض کردیم که اگر داعویت امر را به همان معنای ظاهری اش بگیریم و بگوییم:

امر تنها دعوت به متعلّق می کند و اگر چیزی خارج از دایره متعلّق شد دیگر از پوشش داعویت امر خارج می شود«الامر لا یاکد یدعو الاّ الی متعلّقه» اگر به این صورت داعویت امر را معنا بکنیم، در باب شرائط، مسلّم دچار اشکال می شویم، برای اینکه شرائط از دایره متعلّق خارج است ولو اینکه تقیّد به آنها فرضا جزئیت داشته باشد، و ما در باب اجزاء هم مشکلی نداشته باشیم که داریم، اما خود شرائط چون از دایره متعلّق خارج است، دیگر از دایره داعویت امر هم نفس قیود و نفس شرائط باید خارج باشد، یعنی امر به صلاه و اقامۀ صلاه هیچ گاه شما را دعوت به تحصیل طهارت نمی کند، برای اینکه طهارت به عنوان شرطیت مطرح است و شرط هم داخل در متعلّق نیست بلا اشکال، کما اینکه در خود اجزاء هم قدری مسأله می شود، برای اینکه بین اجزاء و بین مأمور به که عبارت از مرکّب از جزء و کل است، بین کل و اجزاء لا محاله یک مغایرتی وجود دارد ولو مغایرت اعتباریه، لکن همین مغایرت اعتباریه موجب می شود که اجزاء عنوان متعلّق پیدا نکنند و ما نتوانیم بگوییم: