سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 546

این همان بعض الامری است که در یکی از بحثهای گذشته اشاره کردم. پس اگر نماز مرکب از ده جزء شد، این«اقیموا الصلوه» انحلال پیدا می کند به ده امر ضمنی، هر امری متعلق به یک جزئی از اجزاء.

منتهی می فرمایند: به این نکته باید توجه کرد که تعلق هر امر به یک جزء، به صورت اطلاق نیست، بلکه قید همراهش است، قیدی کنار این امر وجود دارد. اگر ما رکوع را جزء نماز بدانیم، می گوییم:

«اقیموا الصلوه»، یک امر ضمنی انحلالیش متعلق به رکوع است. پس اگر شما تنها ایستادید ویک رکوعی انجام داید، آیا این امر ولو امر ضمنی در حقیتق امتثال شده است؟ می فرمایند: نه این قیدی همراهش است، امر ضمنی متعلق به رکوع است، مقید به اینکه قبل از او اجزاء دیگر آمده باشد، و بعد از او هم اجزاء دیگر بیاید با این قید امر متعلق به رکوع است، و الاّ به نحو اطلاق بخواهیم یک رکوعی را متعلق امر قرار بدهیم ولو به طور ضمنی و انحلالی، مسأله این طور نیست، به این کیفیت مسأله مطرح است. خلاصه در این مقدمه دوم، ایشان این فرمایش را دارند که مرکبات اعم از عبادی و غیر عبادی، متعلق به اجزاء یک امر ضمنی انحلالی است با همان قید وقوع هر جزئی در محل خودش، و رعایت مسبوقیت و ملحوقیتش با این قید مأمور به واقع شده.

بعد نتیجه می گیرند در جواب مرحوم آخوند(ره) در رابطۀ با اینکه ایشان قصد قربت به معنای داعی الامر را مستحیل می دانستند که در متعلق اخذ بشود چه به صورت شرطیت و به چه به صورت قیدیت باشد، با توجه به این دو مقدمه ایشان می فرمایند: ما در جواب مرحوم آخوند می گوییم: مثل در باب رکوع، اجزاء صلاه همه عبادت هستند چون صلاه از عباداتی بود که تمام اجزائش عبادت بود، ما می گوییم: امر متعلق به رکوع، به رکوع متعلق شده مقیدا به اینکه قصد قربت داشته باشید، مقیدا به اینکه شما داعویت امر را در رابطه با رکوع حفظ کنید، و یا مقیّد نه، مسأله جزئیت را مطرح می کنیم، می گوییم: امر متعلق شده به رکوع، و داعویت امر رکوعی نسبت به رکوع، هیچ کدامش اشکال ندارد. آن اشکالی که شما در باب شرطیت می کردید، آن اشکال مندفع است، آن اشکالی هم که در باب جزئیت می کردید آن هم مندفع است.

اشکال در جزئیت و اشکال مرحوم آخوند(ره) بر آن

در باب جزئیت شما این طور اشکال کردید که اگر داعویت امر در متعلق امر اخذ شده باشد یلزم که امر هم داعی به صلاه باشد و هم داعی به داعویت خودش باشد، این معقول نیست که امر داعی به داعویت باشد؛ داعی به صلاه اماکن دارد، اما داعی به داعویت ممکن نیست. ایشان می گویند: جواب می دهیم که امر نذر متعلق به عبادت و غیر عبادت به صورت مجموع شد، شما در مقام عمل و وفا به نذر چه طوری باید وفاء به نذر کنید؟ باید آن قسمت اول عبادت را به عنوان عبادت انجام دهید، اما