سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 591

درس دویست و پنجاه و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بیان مرحوم حائری(ره) در مقتضای اصلی لفظی

ناقل این مطلبی که از محقق حائری(قدس سره) نقل شد، امام بزرگوار(قدس سره الشریف) هستند که می فرمایند: این مطلب را ایشان در اواخر عمرشان ذکر کردند و با این مطلب، از خیلی از مبانی گذشته شان عدول کردند.

مرحوم محقق حائری(ره) بعد از اینکه این سه مقدمه را ذکر می کنند، نتیجه می گیرند که مقتضای اصل لفظی در موارد شک در تعبّدیّت و توصّلیّت عبارت از تعبّدیّت است. توضیحی در این باره داده نشده که در مورد شک در تعبّدیّت و توصّلیّت عبارت از تعبّدیّت است. توضیحی در این باره داده نشده که در مورد شک در تعبّدیّت و توصّلیّت مقتضای اصل لفظی تعبّدیّت است، آیا مقصود ایشان این است که این تضیّق ذاتی که در متعلق وجد دارد و بر حسب مقدمۀ ثالثه، این تضیّق ذاتی را ثابت کردیم، یعنی از یک طرف نمی توتاند آن قید مثل داعی الامر در متعلق اخذ بشود، و از طرفی هم طبیعت متعلقه اطلاق ندارد، یک تضیّق و محدودیتی در ذات متعلق وجود دارد، آیا این تضیّق، «فی جمیع الموارد است» یا«فی بعض الموارد»؟ اگر این تضیّق در جمیع موارد است، در نتیجه هیچ واجب توصّلی نمی توانیم داشته باشیم، برای اینکه خواه ناخواه یک چنین تضیّقی به وجود می آید.