سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 102

درس دویست و هفتاد و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تحقّق طبیعت در ضمن چند فرد

دربارۀ مرّه و تکرار مطرح شد که صیغۀ امر بمجردها، نه دلالت بر مرّه می کند و نه دلالت بر تکرار، بحثی در مقام امتثال واقع شده است بعد از آنکه یک جهت تقریبا مسلّم است و آن این است که اگر مکلّف در مقام امتثال، یک وجود از وجودات طبیعت و یک فرد از افراد ماهیت را اتیان کند، بلا اشکال در مقام امتثال، کافی است. با اینکه ما عنوان مرّه را مفاد صیغۀ امر نمی دانیم، مفاد صیغه امر بنا بر قول مشهور«طلب ایجاد الطبیعه» است و بنابر آنچه که ما تعبیر می کردیم، «البعث و التحریک الاعتباری الی ایجاد الطبیعه». هرکدام از اینها مفاد امر باشد، باید ایجاد الطبیعه تحقّق پیدا کند و ایجاد الطبیعه به یک فرد حاصل می شود، به یک وجود حاصل می شود، وجودات هرطبیعتی هرکدامشان تمام آن طبیعت هستند. ما که می گوییم: «زید انسان» یعنی انسان کامل، نه بعض الانسان. وقتی که عمرو هم ضمیمه به زید می شود، باید گفت: «زید و عمرو انسانان» دو انسان هستند، دو انسان کامل هستند. پس معلوم می شود که هروجودی و هرفردی، عبارت از یک طبیعت کامله است و نقصانی