سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 132

درس دویست و هشتاد و یکم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

استدلال قائلین به فوریت به آیات«وَ سارِعُوا ، فَاسْتَبِقُوا»

قائلین به فوریت با تسلّم این معنا فی نفسه که صیغۀ«افعل» نه از نظر ماده و نه از نظر هیئت، دلالت بر فوریت نمی کند، مگر روی یک مبنا، آن هم خارج از عنوان ماده و صیغه، گفته اند: آیاتی در کار است که از این آیات حداقل در محدودۀ اوامر شرعیه استفادۀ فوریت می کنیم، ولو اینکه محل نزاع دربارۀ مطلق اوامر است و اختصاصی به اوامر شرعیه ندارد، لکن این آیات در محدودۀ اوامر شرعیه دال بر فوریت است. یکی آیۀ شریفۀ«وَ سارِعُوا إِلی مَغْفِرَهٍ مِنْ رَبِّکُمْ» بود. و دیگر آیۀ شریفۀ «فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» بود.

در رابطۀ با آیۀ«وَ سارِعُوا إِلی مَغْفِرَهٍ مِنْ رَبِّکُمْ» یک جوابی از استدلال ذکر شد که خلاصه اش این بود که این آیه به دو چیز امر به مسارعت می کند: یکی مغفرت که شما یک چیزی را در تقدیر گرفتید به نام سبب المغفره، یکی هم و«جَنَّهٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ» . عرض کردیم: ظاهر این است که این«وَ جَنَّهٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ» مغایر با«مَغْفِرَهٍ مِنْ رَبِّکُمْ» است، نه اینکه بیان و توضیح او باشد.