سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 139

درس دویست و هشتاد و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اشکال عمویّت آیۀ«وَ سارِعُوا ، فَاسْتَبِقُوا»

در رابطۀ با این دو آیۀ شریفه که به عنوان دلیل بر فوریت مطرح شده، باز بحثهایی وجود دارد.

یک بحث این است که در آیۀ«فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» از نظر عموم جای مناقشه نیست. «الخیرات» جمع محلی به لام است و جمع محلی به لام، افادۀ عموم می کند. «فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» یعنی کل خیر. گرچه این دلالت بر عموم، یک مشکله ای را به وجود می آورد و آن این است که«الخیرات» وقتی که عمومیت پیدا کرد، مساوق می شود با«کل ما هو خیر» و«کل ما هو خیر» همانطوری که واجبات را شامل می شود و انجام فرائض را می گیرد، مستحبات را هم بلااشکال شامل می شود. صلاه اللیل بلا اشکال از جملۀ مصادیق خیر خواهد بود. همین طور«کل ما هو مستحب» و اگر عموم شامل مستحبات شد، دیگر معنا ندارد که در مورد مستحب قائل به وجوب استباق شویم برای اینکه در مستحب، اصلش استحباب دارد، آن وقت چه معنا دارد که استباق به مستحب، وجوب داشته باشد و هیئت«افعل» در رابطۀ با مستحبات دلالت بر وجوب استباق کند؟ مگر ملتزم شویم به اینکه