سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 145

درس دویست و هشتاد و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اشکال«ما یلزم من وجوده عدمه» در آیۀ«فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ»

راجع به آیۀ«فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» یک مطلبی به عنوان اشکال بر مستدل ذکر شده که این مطلب باید بررسی شود. گفته می شود: «استبقوا» گرچه به حسب هیئت«افعل» دلالت بر وجوب می کند و ما این معنا را انکار نمی کنیم که هیئت«افعل» از نظر وضع به اصطلاح مشهور دلالت بر طلب وجوبی دارد، لکن اینجا یک قرینۀ عقلیه وجود دارد و آن قرینۀ عقلیه مانع از این می شود که هیئت«افعل» را حمل بر مفاد خودش کنیم و آن قرینه عقلیه این است که این شخص می گوید: معنای«استبق الخیرات» آن معنایی نیست که شما ذکر کردید. معنای«استبق الخیرات» این است که شما خیرات را کنار هم قرار دهید، خیرات را با هم ملاحظه و مقایسه کنید و بعد مسألۀ سبق و لحوق و استباق که به معنای تقدیم است و در مقابلش هم تأخیر قرار می گیرد، این تقدیم و تأخیر را در رابطۀ با خود خیرات ملاحظه کنید. کانّه می گوید: «قدّموا بعض الخیرات علی بعض» استباق را این جور باید معنا کرد. استباق در رابطۀ با خیرات، پیاده می شود. پس اولا غیر خیرات باید کنار گذاشته شود، آنها از