سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 152

درس دویست و هشتاد و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اشکال به ارشادی بودن امر«فَاسْتَبِقُوا»

مطلبی که در درس گذشته نقل شد و یکی دو اشکال متوجه آن شد، اشکال دیگری هم می توان مطرح کرد و آن این که اگر آیۀ«فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» را به آن صورتی که گفته شد، حمل بر وجوب نکنیم، یعنی مسابقه را مسابقۀ بین افراد و مکلّفین نگیریم، بلکه استباق را در رابطۀ با خیرات بعضها مع بعض بگیریم، بر فرض که این حرف را بپذیریم، گفتیم: همان طور که آیۀ شریفه نمی تواند دلالت بر وجوب داشته باشد، دلالت بر استحباب هم نمی تواند داشته باشد برای اینکه این تالی فاسد که عبارت از این بود که«یلزم من وجوده العدم» همان طوری که در رابطۀ با وجوب مطرح است، در رابطۀ با استحباب هم مطرح است چون ملاک در استحباب استباق، مجّرد خیریت و اصل اتّصاف به خیریت است و حتّی مراتب هیچ گونه دخالتی ندارد. یک خیری در مرتبۀ بالا واقع شده باشد، خیری دارای مرتبۀ ضعیف باشد، اینها نقش ندارد. و اگر ملاک اصل خیریت و مجرّد خیریت شد، آن وقت چطور استحباب استباق تحقّق پیدا می کند با اینکه خیر دوم با خیر اول هیچ گونه فرقی ندارد و هیچ