سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 158

درس دویست و هشتاد و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمّد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اجرای اصل عملی در مسألۀ فور

در جایی که برای ما احراز نشود که آیا تقیّد به فوریت به نحو وحدت مطلوب است یا تعدّد مطلوب؟ که از نظائرش یکی مسألۀ تقیّد به وقت است. چون در بعضی از موارد، دلیل بر وجوب قضا داریم، اما در بعضی از موارد می بینیم یک واجب مقیّد به وقت از طرف مولا الزام شده، نمی دانیم که این تقیّدش به نحو وحدت مطلوب است که دیگر مجالی برای قضا در خارج وقت باقی نماند یا اینکه تقیّدش به وقت به نحو تعدّد مطلوب است یعنی اصل المأموربه یک مطلوب برای مولا است و «ایقاع المأموربه فی الوقت مطلوب آخر» و اگر مطلوب آخر رعایت نشد، آن مطلوب اول به قوّت خودش باقی است و در نتیجه در خارج از وقت به عنوان قضا باید آن مطلوب اول انجام بگیرد؟

اینجا اگر مسألۀ اطلاقی که در بحث قبل گفتیم در کار نباشد و نوبت به اصل عملی برسد، یک راهی برای اجرای استصحاب هست و آن این است که استصحاب را به نحو کلّی قسم ثانی مطرح کنیم، به این کیفیت که بعد از آنکه تکلیف از ناحیه مولا توجّه پیدا کرد و اشتغال ذمّه حاصل شد، اینجا