سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 203

درس دویست و نود و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اجزاء به معنای کفایت و نظر مرحوم آخوند(ره)

یکی از عناوینی که در این بحث ذکر شده این است که معنای اجزاء چیست؟ آیا غیر از معنای لغوی و عرفی، یک اصطلاح خاصی از فقها و اصولیین در رابطۀ با معنی اجزاء وجود دارد؟ اجزاء در فقه و اصول غیر از اجزاء در لغت است و غیر از اجزاء در عرف است. آیا مسأله این طور است؟ یا همان طوری که مرحوم آخوند(ره) در کفایه ذکر فرمودند، اجزاء در اصطلاح با لغت هیچ فرق نمی کند، منتهی به اعتبار این که موارد استعمالش فرق می کند و به عبارت دیگر اجزاء همیشه یک متعلقی دارد، مجزی هست؟ به دنبالش این معنا هست، که از چه چیز مجزی هست؟ از چه چیز کفایت می کند، «ما یجزی عنه» آن به اعتبار موارد مختلف است، «و الاّ نفس کلمه الاجزاء» به معنی الکفایه، مجزی است، یعنی کافی است.

منتهی وقتی که فقیه کلمۀ اجزاء را آن هم مثلا در رابطۀ با امر اضطراری استعمال می کند، می گوید: نماز مع التیمم مجزی هست. «فقیه بما انه فقیه» می خواهد بگوید: مجزی است«عن الصلاه