سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 217

درس دویست و نود و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم صحت تقسیم اوامر شارع به واقعی و ظاهری

بحث در این بود که آیا این طوری که مرحوم آخوند(ره) و جمع دیگری می فرمایند: ما به اعتبار حالات مختلف اوامر متعدد داریم و در حقیقت سه نوع امر وجود دارد: امر واقعی اولی و امر واقعی ثانوی یا اضطراری و امر ظاهری. آیا واقعیت مسألۀ این طور است؟ یا این که امر در خطاب عمومی در آیات متوجه عامۀ مکلّفین است«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» به همه توجه پیدا کرده«أَقِمِ الصَّلاهَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلی غَسَقِ اللَّیْلِ» مربوط به همۀ مکلّفین است، منتهی اختلاف در رابطۀ با خصوصیات و حالات همین طبیعت است. همین طبیعتی که مأموربه است، برای عموم وقتی که سراغ بیان و کیفیت این حقیقت از نظر خصوصیات و حالات در این مقام برمی آیند، به اعتبار حالات خصوصیات فرق می کند.

مأموربه همان نفس طبیعت صلاه است امر به همان طبیعت متعلق شده، منتهی در آیۀ وضوء می فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاهِ» یعنی همان صلاه مأموربه در«أَقِیمُوا الصَّلاهَ» همان