سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 252

درس دویست و نود و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

موارد تبدیل امتثال به امتثال دیگر

در مسألۀ تبدیل امتثال به امتثال آخر، یک مورد دیگری بود که در روایات و در فقه مطرح است و آن در مورد نماز آیات است نسبت به آن اسبابی که برای آنها تا اندازه ای دوام و بقاء هست، مثل مسألۀ کسوف شمس که در روایت صحیحه ای مخصوصا وارد شده که بعد از آن که یک بار نماز آیات خوانده شد، تا زمانی که انجلاء پیدا نشود، تعبیر این است که«فاعد» اعاده کن آن نماز آیات را، تکرار کن آن نماز آیات را. اگر ما به ظاهر این روایت بخواهیم عمل کنیم باید مسألۀ وجوب را قائل شویم و در حقیقت بگوییم: در مثل کسوف شمس، یک بار نماز آیات کانّ کافی نیست، باید اعاده شود که در اعاده اش هم دو احتمال هست: یک احتمال این که صرف الاعاده که با وجود نماز دوم تحقّق پیدا می کند. یک احتمال که شاید ظاهر هم همین باشد، این است که مکرر در مکرر این نماز آیات را اعاده کند«حتّی یتحقّق الانجلاء» تا موجب نماز آیات به کلی از بین برود و انجلاء تحقّق پیدا کند. لکن حالا قدر مسلّمش همان اصل الاعاده است، که با وجود ثانی، تحقّق پیدا می کند. در این صورت