سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 272

درس سیصد و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

منشاء تعدد اوامر

اگر مسألۀ تعدّد اوامر مطرح باشد، اینجا باید سؤال کنیم که منشاء التزام به تعدّد اوامر چیست؟ آیا منشاء التزام این است که ماهیّت مأموربها در این دو امر، مختلف است؟ نماز مقیّد به وضو، ماهیّتش مغایر با نماز مقیّد به تیمّم است؟ و طبق تعدّد ماهیّت و اختلاف حقیقت، یک امر امکان ندارد، باید دو امر تحقّق داشته باشد، دو بعث و تحریک اعتباری تحقّق داشته باشد یا این که منشاء التزام، این است که ضرورت اقتضاء کرده دو امر در کار باشد و در حقیقت تعدّد امر، مربوط به مقام اثبات و مقام تبیین است و الاّ در واقعیّت، دو امر مطرح نیست.

مثل مسألۀ نماز و قصد قربت، طبق مبنای مرحوم آخوند اگر مسألۀ تعدّد اوامر آنجا مطرح شد، به این معنی نیست که حقیقتا دو امر داریم، دو استحقاق عقوبت و دو استحقاق مثوبت داریم؛ بلکه یک مطلوب برای مولا بیشتر نیست، منتها این مطلوب واحد را در قالب یک امر نمی تواند تبیین کند و باید در قالب دو امر تبیین کند. اینجا هم طبق همان مبنایی که مرحوم آخوند در باب احکام وضعیه