سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 311

درس سیصد و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بحث أمارات و مبانی مختلف در آن

بحث در باب أمارات بود. اگر ما در باب أمارات دو مبنا قائل شویم: یکی این که مبنای حجّیت أمارات از نظر عقلاء، همان مسألۀ طریقیت و کاشفیت عن الواقع است و دیگر این که شارع هم در باب حجّیت امارات، جز مسألۀ امضا و تأیید آنچه که بین عقلا در این رابطه متداول است، چیز دیگر ندارد، مثل بعضی از احکام وضعیۀ دیگر که شارع جنبۀ تأسیسی ندارد، در آیۀ شریفه مثل«أَحَلَّ اللّهُ الْبَیْعَ» معنایش این است که چون موضوع«أَحَلَّ اللّهُ الْبَیْعَ» عبارت از بیع عرفی است، نه بیع شرعی.

معنایش این است که آن بیع متداول و متعارف عند العقلاء، مورد تنفیذ شارع و مورد امضاء شارع است. در اکثر ابواب معاملات مسأله به همین کیفیت است، در باب نکاح، مسألۀ نکاح یک امر عقلایی و متداول بین العقلاء است. و شارع هم همین معنا را تنفیذ فرموده، منتها گاهی یک اضافاتی در شرائط عقلا شارع ذکر کرده، اگر بگوییم: در باب حجّیت هم مسأله به این کیفیت است«خبر ثقه حجّه» یعنی عند العقلا و شارع هم همین معنا را تأیید کرده و امضا کرده است خبر الواحد حجّه را