سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 360

درس سیصد و پانزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

رفع احکام تکلیفی و وضعی با حدیث رفع

بحث ما در برائت شرعیه بود که از طریق حدیث رفع و مثل این حدیث استفاده می شود. عرض کردیم که در حدیث رفع به لحاظ این که به«ما لا یعلمون» نسبت داده شده و مای موصوله عمومیت دارد و جمیع مصادیقی را که صله(که عبارت از عدم العلم است) در مورد آن تحقّق دارد، «ما لا یعلمون» آن را شامل می شود، منتها به لحاظ این که رفع به آن متعلّق شده است، «رفع ما لا یعلمون» روی این جهت، یک محدودیتی پیدا می کند و به آن چیزهایی محدود می شود که وضع و رفعش به اختیار شارع و به دست شارع است. شارع وقتی که می فرماید: «رفع ما لا یعلمون» معنایش این است که آن چیزهایی را که من می توانم اثبات کنم و نفی کنم، آنها را می خواهم نفی کنم. و گفتیم که این رفع اختصاص به احکام تکلیفیه ندارد، همان طور که در باب شرب التتن، اگر احتمال حرمت جریان پیدا کرد و هیچ گونه دلیل شرعی که دلالت بر حرمت یا حلّیّت کند وجود نداشته باشد، «رفع ما لا یعلمون» آن حرمت مجهوله را اگر به حسب واقع ثابت باشد، به حسب ظاهر رفع می کند و حکم