سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 372

بگوید که آثار طهارت را می توانی مترتّب کنی. یکی از آثار طهارت، جواز دخول در نماز با این ثوب مشکوک الطهاره و بدن مشکوک الطهاره است. شارع می گوید: من برای تو دخول در نماز را تجویز کردم. می گوییم: در چه شرایطی شما تجویز می کنی؟ در حالی که طهارت واقعیه شرط است یا اعم از طهارت واقعیه و ظاهریه؟ اگر بخواهد بگوید: هم طهارت واقعیه شرط است و هم من تجویز می کنم برای تو دخول در صلاه را با این لباس و بدن مشکوک الطهاره، قابل اجتماع نیست. آنچه که عرف می فهمد، این است که قاعدۀ طهارت را به عنوان یک مبیّن و مفسّری برای«صلّ مع الطهاره» فرض می کند. می گوید: درست است که ظاهر آن عبارت فی نفسه طهارت واقعیه است، امّا من در ضمن قاعدۀ طهارت، می خواهم یک توسعه ای را برای تو بیان کنم، بگویم: مراد واقعی آن نیست که ظاهر عبارت«صلّ مع الطهاره» دلالت می کند، مراد واقعی این است که طهارت اعم از واقعیه و ظاهریه، شرطیّت برای نماز دارد. پس در حقیقت یک توسعه ای در دلیل محکوم و یک تبیینی نسبت به آن دارد. این بیان بعینه، حالا اگر به این شدّت هم واضح نباشد، ولی همین بیان کاملا در«لا تنقض الیقین بالشک» نسبت به آن دلیلی که مسألۀ وضو را در نماز مطرح می کند، مسألۀ طهارت ثوب و بدن را در نماز مطرح می کند، همین بیان را دارد. یک مقدار نیاز به توضیح دارد که در بحث بعد ان شاء الله بیان می کنیم.

پرسش:

1 - چگونه اصاله الاشتغال در باب اجزاء می تواند نقش داشته باشد؟

2 - مقتضای اصاله التخییر را در باب اجزاء بیان کنید.

3 - نحوۀ حکومت استصحاب بر ادلۀ اشتراط طهارت را بیان کنید؟

4 - در چه صورت بحث از اجزاء در جریان اصاله التخییر صحیح نیست؟