سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 380

درس سیصد و هیجدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

نسبت اصاله الحقیقه با اصاله الظهور

اصاله الظهور یکی از چیزهایی است که مورد اعتنا و اعتبار عقلاست و معاملۀ با ظهورات به عنوان معامله با امارات است. ظهور، یک اماریت و کاشفیتی از واقع مراد متکلم دارد، همان طوری که خبر ثقه از نظر عقلا روی مبنای اماریت، مورد اعتبار و اعتناست. اما در خصوص اصاله الحقیقه بحث واقع شده که اصاله الحقیقه تنها در جایی است که متکلّم لفظی را استعمال کرده و هیچ گونه قرینه ای بر ارادۀ مجاز اقامه نکرده است«رأیت اسدا» گفته، بدون این که قرینه ای بر ارادۀ رجل شجاع اقامه کرده باشد. اینجا بلا اشکال بنای عملی عقلا این است که کلام را حمل بر معنای حقیقی می کنند و معنای حقیقی را مراد متکلم می دانند، لکن بحث در این واقع شده است که آیا اصاله الحقیقه، یک شعبه ای از همان اصاله الظهور است؟ یعنی حمل لفظ بر معنای حقیقی به عنوان ظهور لفظ در معنای حقیقی است و در حقیقت اصاله الحقیقه یک شیء مستقلی نیست. این یک قسمت از اصاله الظهور است که تنها در مورد استعمال حقیقی، عنوان دیگری پیدا کرده است و الاّ مبنای اصاله الحقیقه، همان