سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 387

درس سیصد و نوزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

ملاک اجزاء در باب قطع

بالاترین امارات که حجّیتش نیاز به دلیل شرعی هم ندارد عبارت از قطع است و ما در مورد قطع نمی توانیم به هیچ وجه قائل به اجزاء شویم. اگر کسی قاطع شد به این که سوره جزئیت ندارد و مدتها نماز را بدون سوره خواند، یا حتّی قاطع شد به این که لباس و بدنش طاهر است و با قطع به طهارت ثوب و طهارت بدن، نماز خواند«ثمّ انکشف» که قطعش خلاف واقع بوده و جهل مرکّب بوده است، اینجا روی چه ملاکی مسألۀ اجزا را مطرح کنیم؟ ملاک در باب اجزاء در مثل قاعدۀ طهارت که مقامش خیلی پایین تر از مسألۀ قطع به طهارت است، این بود که دلیل قاعدۀ طهارت، حاکم بر دلیل «صلّ مع الطهاره» است و توسعه ای در دلیل«صلّ مع الطهاره» ایجاد می کند و می گوید: آن طهارتی که شرط نماز است، اعم از طهارت واقعیه و ظاهریه است. پس قاعدۀ طهارت با این که مقامش نسبت به قطع اصلا قابل مقایسه نیست، معذلک لسان دلیل قاعدۀ طهارت به عنوان این که توسعه ای در دلیل «صلّ مع الطهاره» می دهد و حکومت بر آن دلیل دارد، به مقتضای حکومت، حکم به اجزا می کردیم.