- اشاره 1
- تعبدی و توصلی 1
- مقتضای اصل عملی در مورد شک در تعبّدیّت و توصّلیّت 2
- اشاره 2
- درس دویست و شصت و یکم 2
- مقام اول: مقتضای اصل عقلی 3
- مختار استاد در اخذ قصد قربت 4
- بیان مرحوم آخوند(ره) در جریان اصاله الاشتغال 5
- شک در کیفیت خروج از تکلیف 6
- درس دویست و شصت و دوم 8
- اشاره 8
- بررسی کلام مرحوم آخوند(ره) در عدم امکان اخذ قصد قربت در مأموربه 8
- امکان اخذ قصد قربت در متعلق 9
- مقصود از بیان در«قبح عقاب بلابیان» 10
- دخالت غرض مولا در امر، حدوثا و بقاء 11
- جواب نقضی کلام مرحوم آخوند(ره) در قصد قربت 12
- جواب حلی کلام مرحوم آخوند(ره): اهمیت غرض مولا 13
- درس دویست و شصت و سوم 16
- جریان اصاله البرائه در شک در تعبّدیّات 16
- اشاره 16
- مقتضای حکم عقل و تمسّک به حدیث رفع 17
- اختلاف در انواع احکام عقلی 18
- عدم نفی حکم توسط موضوع خودش 19
- تمسّک به حدیث رفع، طبق مبنای مرحوم آخوند(ره) 21
- جریان اصاله البرائه شرعی در رابطۀ با قصد قربت 23
- درس دویست و شصت و چهارم 23
- اشاره 23
- اشکال استاد به مرحوم آخوند(ره) در قبح عقاب بلابیان 23
- تمسّک به حدیث رفع طبق مبنای مرحوم آخوند(ره) 25
- دوران بین وجوب نفسی و غیری و مانند آن 25
- اشکال بر مرحوم آخوند در مورد مقسم در واجبات 27
- بیان مرحوم کمپانی(ره) در توجیه کلام مرحوم آخوند(ره) در واجب نفسی 28
- انواع قضیۀ سالبه 30
- اشاره 30
- درس دویست و شصت و پنجم 30
- مراد از عدم قرینه در مقدمات حکمت 32
- راه فهمیدن وجوب نفسی و غیری 33
- تمسّک به اطلاق در دوران بین نفسیّت و غیریّت 36
- اشاره 36
- درس دویست و شصت و ششم 36
- تمسّک به تبادر در دوران بین نفسیت و غیریت 38
- التزام به طریقۀ امام(ره) در ارتباط وجوب غیری با وجوب نفسی 40
- طریقۀ امام(قدس سره) در دلالت هیأت«افعل» بر وجوب 40
- درس دویست و شصت و هفتم 43
- وقوع امر عقیب حظر یا توهّم حظر 43
- اشاره 43
- اقوال در مسألۀ وقوع امر عقیب حظر یا توهّم حظر 44
- قول مشهور در مسألۀ وقوع امر عقیب حظر یا توهّم حظر 44
- بررسی کلام مشهور در مسألۀ وقوع امر عقیب حظر یا توهّم حظر 45
- تمسّک مشهور به موارد استعمال 47
- تفصیل مرحوم آخوند(ره) در کلام مشهور 50
- درس دویست و شصت و هشتم 50
- اشاره 50
- مبنای کلام مرحوم آخوند(ره) در تفصیل در کلام مشهور 51
- مسألۀ مرّه و تکرار 54
- اشاره 56
- درس دویست و شصت و نهم 56
- بحث در صیغۀ امر و مرّه و تکرار 56
- استدلال صاحب فصول(ره) به اجماع ادعایی سکّاکی 57
- جواب مرحوم آخوند(ره) به صاحب فصول(ره) در اجماع ادعایی سکاکی 58
- اشکال به مرحوم آخوند در بیان مصدر و جواب آن 59
- کلام مرحوم امام(ره) در تعریف مصدر 60
- اشکال استاد به صاحب کفایه(ره) در ایراد ایشان به تعریف مصدر 61
- کلام صاحب فصول(ره) و دفاع استاد از استدلال ایشان 63
- اشاره 63
- درس دویست و هفتادم 63
- عدم ارتباط نزاع در صیغه با ماده امر 65
- تحقیق محل نزاع در مفاد هیئت«افعل» و مسألۀ مره و تکرار 66
- اشاره 68
- درس دویست و هفتاد و یکم 68
- بیان اشکال امام(قدس سره) در مفاد هیئت برای نزاع در مرّه و تکرار 68
- جواب استاد از تعلّق بعث و تحریک اعتباری به ایجاد ماهیت 70
- جواب امام(ره) از تعلّق بعث و تحریک اعتباری به ایجاد ماهیت 71
- رجوع قیود به هیئت در کلام امام(ره) 72
- درس دویست و هفتاد و دوم 75
- اشاره 75
- لحاظ آلی و استقلالی در معنای حرفی و اشکال امام(ره) بر آن 75
- جواب امام(ره) از اشکال به لحاظ آلی و استقلالی در معنای حرفی 76
- اشکال استاد بر جواب امام(ره) از اشکال در معنای حرفی 77
- مقصود از مرّه و تکرار در نظر صاحب فصول(ره) 79
- درس دویست و هفتاد و سوم 82
- دلیل صاحب فصول(ره) بر مقصود از مرّه و تکرار و جواب آخوند(ره) 82
- اشاره 82
- معنای مرّه و تکرار و فرد و افراد از نظر مرحوم آخوند(ره) 84
- اشکال استاد بر مرحوم آخوند(ره) در تعریف مره و تکرار 85
- عدم ارتباط بحث ماهیت به مقام 87
- ارتباط حمل اولی و حمل شایع با ما نحن فیه 89
- درس دویست و هفتاد و چهارم 89
- اشاره 89
- دخالت وجود در هیئت از نظر وضع و نظر صاحب فصول(ره) 92
- بعث و تحریک حقیقی و اعتباری 92
- اختلاف استاد با صاحب کفایه(ره) در مسألۀ تعلّق اوامر به طبایع 94
- اشاره 96
- درس دویست و هفتاد و پنجم 96
- مدخلیت وجود در بعث و تحریک اعتباری و واقعی 96
- بحث لفظی مرّه و تکرار 97
- لابدیّت عقلی و قید مرّه و تکرار 98
- درس دویست و هفتاد و ششم 102
- اشاره 102
- تحقّق طبیعت در ضمن چند فرد 102
- اقوال در تعدد امتثال 104
- بیان قول مرحوم بروجردی(ره) در قبول تعدد امتثال 105
- جواب امام(ره) از اشکال مرحوم بروجردی(ره) در تعدد امتثال 106
- اشاره 109
- ملاک وحدت و تعدّد امتثال 109
- درس دویست و هفتاد و هفتم 109
- بیان مرحوم آخوند(ره) در ملاک وحدت و تعدّد از نظر قصد مکلّف 111
- تفصیل مرحوم آخوند(ره) در تعدد امتثال و افراد طولیه 113
- اشاره 115
- اشکال استاد به تفصیل مرحوم آخوند(ره) در افراد طولیه 115
- درس دویست و هفتاد و هشتم 115
- اشکال استاد بر ملاک بودن غرض مولا 117
- اشکال کلمۀ«غرض اقصی» در کلام مرحوم آخوند(ره) 118
- دلالت امر بر فور یا تراخی 118
- تمسّک به اطلاق صیغۀ امر 119
- درس دویست و هفتاد و نهم 121
- دلیل عدم قیدیت فور و تراخی در کلام مرحوم آخوند(ره) 121
- اشاره 121
- فرق میان زمان و مکان در مسألۀ فور و تراخی 122
- دلیل قائلین به فور 123
- جواب استاد به مرحوم حائری(ره) در ترتب فوری معلول بر علت 124
- اشاره 127
- درس دویست و هشتادم 127
- استدلال قائلین به فور به آیات 127
- جواب استدلال قائلین به فور به قرآن 128
- بیان استاد در آیۀ أَطِیعُوا اللّهَ 130
- استدلال قائلین به فوریت به آیات«وَ سارِعُوا ، فَاسْتَبِقُوا» 132
- اشاره 132
- درس دویست و هشتاد و یکم 132
- اشکال دیگر به استدلال به آیه«وَ سارِعُوا إِلی مَغْفِرَهٍ» 133
- مسارعت در واجبات کفائیه 134
- تمسّک به عدم قول به فصل در استدلال به آیۀ«فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» 136
- معنای مسارعت و فوریت و فرق این دو 137
- اشکال عمویّت آیۀ«وَ سارِعُوا ، فَاسْتَبِقُوا» 139
- درس دویست و هشتاد و دوم 139
- اشاره 139
- جواب استاد از استدلال به آیه«سارِعُوا إِلی مَغْفِرَهٍ مِنْ رَبِّکُمْ» 140
- اقوال مفسرین در تفسیر آیه«وَ سارِعُوا» 142
- عدم دلالت آیه«سارِعُوا و فَاسْتَبِقُوا» بر عموم 142
- اشاره 145
- درس دویست و هشتاد و سوم 145
- اشکال«ما یلزم من وجوده عدمه» در آیۀ«فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ» 145
- مراتب مختلف خیرات در آیۀ«فَاسْتَبِقُوا» 146
- کیفیت ورود اشکال در استحباب 147
- اشکال عدم فرق میان واجب و مستحب 148
- فرق مقام با باب متزاحمین 149
- درس دویست و هشتاد و چهارم 152
- اشاره 152
- اشکال به ارشادی بودن امر«فَاسْتَبِقُوا» 152
- حکم عقل در ارشادی بودن امر 153
- وجوب اتیان تکلیف در زمان ثانی 154
- مقتضای اصل لفظی در زمان دوم 156
- اشاره 158
- درس دویست و هشتاد و پنجم 158
- اجرای اصل عملی در مسألۀ فور 158
- بحث اجزاء و اقوال در آن 160
- فرق عنوان مرحوم آخوند(ره) و مرحوم صاحب فصول(ره) برای اجزاء 161
- بحث اجزاء 163
- اشاره 163
- اشاره 164
- عنوان بحث اجزاء 164
- درس دویست و هشتاد و ششم 164
- اشکال دلالت مطابقه و تضمّن 165
- دلالت التزامی و اشکال آن 166
- تعریف انواع امر و فرق آنها 171
- اشاره 171
- درس دویست و هشتاد و هفتم 171
- اجزای ماموربه نسبت به امر خودش 173
- امر واقعی ثانوی و امر ظاهری 174
- حاکم در مسألۀ اجزاء 175
- درس دویست و هشتاد و هشتم 178
- اشاره 178
- کفایت مأموربه ثانوی از مأموربه اولی در بحث اجزاء 178
- امکان تصوّر جامع برای هر دو جهت بحث 181
- اشکال بر کلام صاحب فصول(ره) در تصور جامع 182
- معنای«علی وجهه» در عنوان 183
- درس دویست و هشتاد و نهم 185
- اشاره 185
- معنای اقتضاء در عنوان 185
- سخن مرحوم آخوند(ره) دربارۀ اقتضاء 186
- درس دویست و نودم 189
- بیان مفهوم اقتضاء در مسألۀ اجزاء 189
- اشاره 189
- بیان حضرت امام(ره) در معنای اقتضاء و توضیح استاد بر آن 190
- اجزاء به معنی کفایت از تکرار 190
- اجزاء به معنای سقوط الامر 192
- اجزاء به معنای سقوط اراده المولا 192
- درس دویست و نود و یکم 196
- بیان حضرت امام(ره) در معنای اجزاء به«سقوط اراده المولا» 196
- اشاره 196
- جواب استاد به بیان امام«ره» در معنای علیت و تاثیر 197
- اهمیت بحث اجزاء در اوامر اضطراریه و ظاهریه 199
- معنای عقلی بودن مسألۀ اجزاء 200
- نتیجه بحث در معنای أقتضاء 201
- اجزاء به معنای کفایت و نظر مرحوم آخوند(ره) 203
- درس دویست و نود و دوم 203
- اشاره 203
- اجزاء به معنای«اسقاط التعبد به ثانیا» 204
- اجزاء به معنای«اسقاط القضاء» 205
- اشکال استاد به بیان مرحوم آخوند(ره) در معنای اجزاء 206
- ارتباط مسألۀ اجزاء با مسألۀ مره و تکرار 208
- ارتباط مسألۀ اجزاء با مسألۀ تبعیت قضاء از اداء 209
- عدم ارتباط مسألۀ اجزاء به مسألۀ مره و تکرار 210
- اشاره 210
- درس دویست و نود و سوم 210
- عدم ارتباط مسألۀ اجزاء به مسألۀ«تبعیت القضاء للاداء و عدم التبعیه» 212
- اشکال امام(ره) بر مرحوم آخوند(ره) در انواع اوامر 214
- اشاره 217
- درس دویست و نود و چهارم 217
- عدم صحت تقسیم اوامر شارع به واقعی و ظاهری 217
- بیان اصول عملیه در اوامر ظاهریه 219
- تقسیم صاحب کفایه از احکام وضعیه 221
- درس دویست و نود و پنجم 223
- اشاره 223
- جعل حکم وضعی تبعی در اوامر شرعی 223
- انتزاع شرطیت طهارت از ادله 224
- انتزاع جزئیت اجزاء نماز از ادله 224
- تعلق امر استقلالی به احکام وضعی 225
- اجزاء در اوامر واقعی 226
- اجزاء در اوامر ظاهری 227
- عقلی بودن مسألۀ اجزاء 227
- تبدیل امتثال و اشکال آن 228
- درس دویست و نود و ششم 230
- بیان مرحوم آخوند(ره) در تبدیل امتثال 230
- اشاره 230
- مراد از تبدیل امتثال، بقاء امر اول 231
- رد استدلال صاحب کفایه بر جواز تبدیل امتثال 232
- تحصیل غرض مولا از راه اوامر و لزوم اطاعت 234
- درس دویست و نود و هفتم 236
- حقیقت امر، کاشفیت از غرض مولا 236
- امتثال و انضمام 236
- اشاره 236
- تمکن، غرض استقلالی مولا یا مقدمۀ فعل 238
- مختار استاد در مسألۀ امتثال امر و انضمام 239
- تقدم حکم قطعی عقل بر ظواهر ادله 240
- اهتمام به درس 243
- درس دویست و نود و هشتم 243
- اشاره 243
- تقدم دلیل عقلی بر ظواهر کتاب و سنت 244
- حکم تبدیل امتثال از روایات 247
- اختلاف تعبیر روایات در مورد تبدیل امتثال 248
- اشکال در سند روایت مورد استناد مرحوم آخوند(ره) 249
- اشاره 252
- موارد تبدیل امتثال به امتثال دیگر 252
- درس دویست و نود و نهم 252
- اجزاء در اوامر اضطراریه و اوامر ظاهریه 254
- صور مختلف در امر اضطراری در مقام ثبوت 256
- عدم جبران مصلحت کامل در امر اضطراری 257
- اشاره 259
- اجزاء در اوامر اضطراری 259
- درس سیصدم 259
- اجزاء در اوامر اضطراری به حسب مقام ثبوت 260
- تعلق امر واحد به افراد متعددۀ صلاه 263
- تعدّد امر و مسألۀ اجزاء 266
- درس سیصد و یکم 266
- اشاره 266
- احتمال وجود اجماع بر صحت فقط یک نماز در وقت 267
- منشأ قول به تعدّد امر 268
- وحدت مطلوب مولا 269
- امکان تعدّد امر در مقام 270
- درس سیصد و دوم 272
- اشاره 272
- منشاء تعدد اوامر 272
- معنای تعدّد امر 273
- لازمۀ تعدّد امر ناشی از تغایر ماهیت 273
- مقدمات لازم برای قول به عدم اجزاء و دفع توهم اطلاق 275
- درس سیصد و سوم 277
- اشاره 277
- ارتباط تعدّد امر با مسألۀ قضاء 277
- اصل عملی و مسألۀ اجزاء در اوامر اضطراری 279
- عدم شمول اطلاق دلیل بر اعادۀ نماز 281
- عدم مولویه حکم به اعاده 282
- عدم مولویت وجوب یا عدم وجوب اعاده 284
- درس سیصد و چهارم 284
- اشاره 284
- ارشادی بودن روایات مربوط به وجوب و عدم وجوب اعاده 285
- جریان اصل اشتغال ذمه یا استصحاب بقای تکلیف بر مبنای وحدت امر 286
- عدم جریان اصل برائت در شک در وجوب اعاده 286
- حکم به عدم اجزاء صلاه تیممی بنا بر تعدد امر 287
- مقتضای اصل عملی در شک در وجوب اعاده صلاه تیممی بنابر تعدد امر 288
- حکم صلاه تیممی واجد ماء بعد از وقت 291
- اشاره 291
- درس سیصد و پنجم 291
- مشروعیت صلاه تیممی«فاقد الماء» در اول وقت 292
- حکم صلاه فاقد الطهورین 292
- وجوب قضاء صلاه تیممی بر فرض تعدد امر 293
- عدم منافات قضاء در خارج وقت با مشروعیت صلاه تیممی 293
- لسان اصول و امارات در صلاه فاقد بعضی از اجزاء و شرایط 294
- اشاره 298
- درس سیصد و ششم 298
- حکم فاقد اجزاء و شرایط 298
- کشف خلاف پس از عمل بر طبق اماره یا اصل 300
- معنای طریقیت در اعتبار امارات 302
- حجیت امارات از باب سببیت 304
- درس سیصد و هفتم 305
- اشاره 305
- حجیت أمارات و مبانی مختلف 305
- حجیت تأسیسی و سببی 306
- سیرۀ عقلاء، دلیل حجیت خبر ثقه 308
- درس سیصد و هشتم 311
- اشاره 311
- بحث أمارات و مبانی مختلف در آن 311
- کاشفیت و مراتب آن 313
- اقتضای جعل حجّیت تأسیسیه 314
- تحقق کاشفیت تامه در قطع 315
- لزوم فحص در شبهات حکمیه و عدم لزوم آن در شبهات موضوعیه 316
- جریان مسأله اجزاء در اصالت الطهاره 316
- قاعدۀ طهارت و ادلۀ آن 317
- درس سیصد و نهم 318
- اشاره 318
- اجزاء در قاعده طهارت 318
- تفسیر مرحوم آخوند(ره) از روایت«کل شیء طاهر» 318
- خصوصیات روایت«کل شیء طاهر» بنابر قول مشهور 320
- معنای مشهور از روایت«کل شیء طاهر» 320
- شک مستمر و غیرمستمر در ارتباط با قاعدۀ طهارت 321
- موضوع قاعدۀ طهارت 322
- طهارت ظاهری در روایت«کل شیء طاهر» 323
- خصوصیات قاعده طهارت 326
- درس سیصد و دهم 326
- اشاره 326
- راه جمع قاعدۀ طهارت با ادلۀ اشتراط طهارت واقعی 326
- لسان قاعدۀ طهارت 327
- ارتباط مسألۀ اجزاء با طهارت 329
- مراد از طهارت در«صل مع الطهاره» 329
- اشکال مرحوم محقق نائینی(ره) در عدم اجزاء در قاعدۀ طهارت 331
- اشکال مرحوم نائینی(ره) بر حکومت قاعده طهارت بر سایر ادله طهارت 333
- درس سیصد و یازدهم 333
- اشاره 333
- جواب از اشکال اول مرحوم نائینی(ره) در توضیح قاعدۀ عذریه 334
- اشکال دوم محقق نائینی(ره) بر حکومت قاعدۀ طهارت 336
- معیار حکومت قاعدۀ طهارت بر سایر ادله 337
- توضیح معنای تعارض 337
- درس سیصد و دوازدهم 340
- اشاره 340
- کلام محقق نائینی(ره) در بیان حاکم و محکوم 340
- مراد از حکومت ظاهریه در کلام محقق نائینی(ره) 342
- اشکال بر کلام مرحوم نائینی(ره) در حکومت ظاهری و واقعی 344
- امکان جعل طهارت ظاهریه توسط قاعدۀ طهارت 345
- درس سیصد و سیزدهم 347
- اشاره 347
- اشکال محقق نائینی«ره» بر حکومت قاعدۀ طهارت بر ادله طهارت 347
- جواب اشکال مرحوم نائینی«ره» در حکومت قاعدۀ طهارت 349
- فرق دلیل«صلّ مع الطهاره» با قاعدۀ طهارت 350
- قاعدۀ حلیت و رابطۀ آن با قاعدۀ طهارت 353
- اشاره 353
- درس سیصد و چهاردهم 353
- تضییق و توسعه در دائرۀ حکومت 354
- اصل برائت و استدلال آن 355
- استدلال بر برائت شرعیه 356
- فرق مفاد حدیث رفع و قاعدۀ قبح بلابیان 357
- درس سیصد و پانزدهم 360
- اشاره 360
- رفع احکام تکلیفی و وضعی با حدیث رفع 360
- اشتراک احکام بین عالم و جاهل 362
- جمع بین حدیث رفع و احکام واقعیه 363
- ارتباط اصول عملیه با مسألۀ اجزاء 366
- اشاره 366
- درس سیصد و شانزدهم 366
- مقتضای اصاله التخییر 367
- مقتضای استصحاب در مسألۀ اجزاء 370
- اشاره 373
- درس سیصد و هفدهم 373
- رابطۀ دلیل استصحاب با ادلۀ شرائط 373
- مسألۀ ظهور در باب حکومت 375
- قاعدۀ فراغ و قاعدۀ تجاوز 376
- قاعدۀ فراغ و تجاوز اصل عقلائی یا شرعی 377
- اشاره 380
- نسبت اصاله الحقیقه با اصاله الظهور 380
- درس سیصد و هیجدهم 380
- قاعده فراغ و تجاوز از نظر عقلا 381
- مبنای عقلا در صورت کشف خلاف 383
- تخصیص دلیل استصحاب با قاعدۀ فراغ و تجاوز 384
- اشاره 387
- ملاک اجزاء در باب قطع 387
- درس سیصد و نوزدهم 387
- فرق بین امارات و اصول در باب اجزاء 389
- حکومت در باب قاعده فراغ و تجاوز 390
- فرق تخییر شرعی با اصاله التخیر شرعی 391
- قاعده شکّ بعد الوقت و محل جریان آن 392
- ارتباط مسألۀ اجزاء با اصاله الصحّه 393
- خلاصه و نتیجۀ مباحث 393
- ارتباط اصاله الصحه با مسألۀ اجزاء 395
- اشاره 395
- درس سیصد و بیستم 395
- مبنای حجیّت اصاله الصحه 397
- معنای«ضع امر أخیک علی احسنه» 398
- بررسی لسان دلیل اصول عملی 399
- مقدمۀ واجب 402
- اشاره 402
- درس سیصد و بیست و یکم 403
- اشاره 403
- ارتباط بحث مقدمه واجب با مسألۀ فقهیه و اصولیه 403
- فرق مسأله فقهیه و قاعده فقهیه 404
- علت طرح مسأله مقدمه الواجب در علم اصول 405
- بیان کیفیت وجوب در مسأله مقدمه الواجب 407
- بیان مرحوم آخوند(ره) در ملازمۀ بین وجوب ذی المقدمه و مقدمه 410
- اشاره 410
- درس سیصد و بیست و دوم 410
- اعتراض بر صاحب معالم(ره) در طرح مسألۀ مقدمۀ واجب در مباحث الفاظ 411
- کلام مرحوم آخوند(ره) در ملازمه بین الوجوبین 412
- اشکال امام(ره) به مرحوم آخوند(ره) در معنای اراده 413
- مبدأ خلاّقیت نفس در تصور و اراده 414
- ارتباط مقدمه و ذی المقدمه در بیان مرحوم آخوند(ره) 415
- واقعیت اراده و نیاز آن به مبادی و مقدمات 416
- مراد مرحوم آخوند(ره) از ترشح ذی المقدمه به مقدمه 418
- درس سیصد و بیست و سوم 418
- اشاره 418
- اشکال در فعل غیر مباشری مولا 419
- بررسی احتمالات در طرفین ملازمه 420
- ملازمۀ میان دو اراده 422
- ملازمۀ بین وجوب فعلی ذی المقدمه و وجوب تقدیری مقدمه 423
- مسألۀ فعلیت و تقدیر در ملازمه 425
- اشاره 425
- درس سیصد و بیست و چهارم 425
- فرق فرمایش امام(ره) با کلام مرحوم آخوند(ره) در مقدمۀ واجب 426
- تحریر محل نزاع بین نافین و مثبتین ملازمه 427
- بررسی مراحل اراده از نظر استاد 428
- دفاع استاد از امام(ره) در التزام به ملازمه 428
- ارتباط اراده با مراد در تصدیق به فائده 429
- اشاره 431
- درس سیصد و بیست و پنجم 431
- تعلق اراده در صورت تصدیق به فائده 431
- نتیجۀ فرمایشات امام بزرگوار(ره) در مورد طرفین ملازمه 433
- خطاء در تشخیص مولی در متعلق ارادۀ فعلیه 434
- خطا در تشخیص عبد 434
- خصوصیات محل نزاع از نظر امام(ره) و اشکال استاد 435
- دو ارادۀ فعلیه در طرفین ملازمه 437
- اشاره 439
- درس سیصد و بیست و ششم 439
- ارتباط طرفین ملازمه با مقدمۀ واجب 439
- موارد جریان واجب تبعی 442
- عقلی یا لفظی بودن ملازمه 443
- فرق میان کلام حضرت امام و استاد 444
- درس سیصد و بیست و هفتم 447
- اشاره 447
- مقدمۀ واجب، مسألۀ فقهیه یا مسألۀ اصولیه 447
- بحث در مقدمۀ واجب اصولی یا عقلی؟ 449
- تقسیمات مقدمۀ واجب 449
- مقدمات خارجیه 451
- مراد مرحوم آخوند(ره) از تعبیر(بالأسر) در عنوان 454
- اشاره 454
- درس سیصد و بیست و هشتم 454
- تعلق وجوب غیری به اجزاء و نظر آخوند(ره) 455
- اشکال به مرحوم آخوند(ره) در جواز اجتماع 456
- جواب مرحوم آخوند از اشکال در جواز اجتماع 458
- ارتباط حیثیت مقدمیت با واجب غیری 460
- اشاره 461
- تقسیمات مرکبات 461
- درس سیصد و بیست و نهم 461
- نظر امام(ره) در مورد تقسیمات مرکبات 462
- ماهیت و جزئیت شیء 463
- فرق اجزاء تحلیلیه و اجزاء خارجیه 463
- فرق به شرط لا و شرط اجتماع از نظر مرحوم آخوند(ره) 464
- مرکبات صناعی و اعتباری در بیان آخوند(ره) 465
- اشاره 468
- نظر امام خمینی(ره) در مرکبات و دخول آنها در بحث مقدمه 468
- درس سیصد و سی ام 468
- مرکب صناعی 469
- ارتباط تعدد اراده و مراد 472
- دلیل مقدمیت اجزاء 473
- عدم فرق بین مقدمات خارجیه و مقدمات داخلیه 473
- تلازم اجتماع مثلین در مقدمات داخلیه 474
- اشاره 476
- درس سیصد و سی و یکم 476
- مرکبات اعتباریه و نظر مرحوم محقق عراقی(ره) 476
- قسم دوم مرکب اعتباری 477
- اشکال استاد به تقسیم محقق عراقی(ره) در مرکّب اعتباری 478
- عدم صحت تعلق امر واحد به دو مأموربه با مصالح مختلف 480
- اشکال دوّم به مرحوم عراقی(ره) 481
- اشاره 483
- بیان مرکب اعتباری و تقسیمات در آن 483
- درس سیصد و سی و دوم 483
- جواب حلی به مرحوم محقق عراقی(ره) در متعلق وجوب غیری و مقدمی 484
- تفصیل امام«ره» در مرکبات حقیقیه و غیرحقیقیه 486
- جانشینی ارادۀ آمر بجای ارادۀ فاعلی 487
- تفصیل دیگر در مقدمات خارجیه 487
- اشاره 490
- درس سیصد و سی و سوم 490
- ارادۀ فاعلی در رابطه با علت و معلول 490
- اشکالات در خروج علت تامه از مقدمۀ واجب 491
- جواب نقضی به تفصیل در مقدمه 492
- جواب حلّی به قائل به تفصیل در مقدمه 493
- درس سیصد و سی و چهارم 496
- تقسیمات در مقدمه 496
- اشاره 496
- معنای مقدمۀ عقلیه 496
- تعریف مقدمۀ شرعیه و رجوع آن به مقدمۀ عقلیه 497
- اعتباری بودن شرطیت مقدمه شرعیه 499
- نقش عقل و شرع در حکم به وجوب مقدمه 500
- اشکال به عقلی بودن عدم تحقق صلاه بدون طهارت و جواب آن 501
- اشاره 504
- درس سیصد و سی و پنجم 504
- اقسام مختلف مقدمه 504
- احتمال اول در معنای مقدمۀ عادیه 505
- احتمال دوم در مقدمۀ عادیه 506
- بررسی مسأله طبق مبنای اعمی ها 509
- تعریف مقدمه الوجوب یا مقدمه التکلیف 511
- درس سیصد و سی و ششم 511
- اشاره 511
- مقدمه العلم یا مقدمۀ علمیه 513
- حکم ارشادی شارع بر لزوم عقلی مقدمه العلم 514
- تفاوت مقدمۀ علم به تحقق واجب با مقدمه تحقق واجب 515
- اشتراک و مغایرت مقدمه و ذی المقدمه 516
- مقدمۀ مقارنه و متقدمه و متأخره 519
- درس سیصد و سی و هفتم 519
- اشاره 519
- تصویر مقدمیت در اقسام ثلاثه مقدمه 520
- تقارن زمانی بین علت و معلول 521
- اشکال تقسیم مقدمه از نظر علمای فن معقول 522
- درس سیصد و سی و هشتم 525
- اشاره 525
- اشکال شرایط متأخره و راه حل آن 525
- امثلۀ شرائط متأخره 526
- بیان مرحوم آخوند(ره) در شرط متقدم 527
- راه حل مرحوم عراقی(ره) در شرعیات 528
- راه حل محقق عراقی(ره) در تکوینیات 530
- درس سیصد و سی و نهم 532
- اشاره 532
- تصویر شرط متأخّر و شرط متقدّم 532
- خصوصیات اضافه نسبت به امر گذشته و حال و استقبال 534
- جواب امام(ره) از بیان محقق عراقی(ره) 535
- جواب استاد از محقق عراقی در توجیه کلام امام(ره) 537
- جواب مرحوم آخوند(ره) در شرط متأخر و متقدم 539
- اشاره 539
- درس سیصد و چهلم 539
- ظرف تحقق قدرت نسبت به تکلیف 540
- توضیح کلام مرحوم آخوند(ره) در حل مسأله شرط 541
- خلاّقیّت نفس نسبت به اراده 542
- نقش قدرت مکلف در شرطیت 544
- اشاره 547
- بررسی جواب مرحوم آخوند(ره) در شرایط حکم و شرایط تکلیف 547
- درس سیصد و چهل و یکم 547
- فرق بین مرحلۀ انشاء و فعلیت 548
- بررسی شرائط تکلیف در شرعیات 550
- مثال شرط متقدم در شرعیات 551
- درس سیصد و چهل و دوم 554
- اشاره 554
- شرطیت وجود خارجی برای تکلیف 554
- حقیقت شرط مقارن 555
- اشکال در مثال شرط متقدم برای تکلیف 555
- عدم ارتباط قواعد تکوینیات به شرعیات 557
- کیفیت ارجاع مقدمات شرعیه به مقدمات عقلیه 558
- علت خلط بین مسائل شرعی و عقلی 559
- عدم جانشینی عناوین تکوینیه به جای همدیگر 561
- درس سیصد و چهل و سوم 561
- اشاره 561
- عدم برگشت شرط به مانع و مانع به شرط 563
- عدم تشابه ضوابط شرعی و تکوینی 564
- راه حل مرحوم آخوند(ره) در شرائط وضع 566
- اشکال استاد به مرحوم آخوند(ره) در تأثیر شرط لاحق 567
- شرایط مأموربه در تقسیم مرحوم آخوند(ره) 570
- درس سیصد و چهل و چهارم 570
- اشاره 570
- فرق بین راه حل مرحوم آخوند(ره) و محقق عراقی(ره) 571
- معنای شرطیت طبق مبنای مرحوم آخوند(ره) 573
- عدم تصور تقدّم و تأخّر در متضایفین 574
- عدم قیاس مقام به معلوم بالذات و معلوم بالعرض 575
- احتمالات شرایط شرعیه 576
- درس سیصد و چهل و پنجم 578
- اشاره 578
- شرائط شرعیه از امور اعتباریه 578
- خصوصیت اجزاء زمان 579
- متضایف بودن تقدّم و تأخّر 580
- راه حل اشکال تقدّم و تأخّر در زمان 583
- مؤیّد راه حل امام(ره) 584
- فهرست مطالب 586
- فهرست درسها 602
الوجوبین است، محل بحث ما آنجایی است که مسألۀ امر و وجوب در کار باشد و اساس اشکال امام بزرگوار هم در همانجاست آن را دیگر بعدا«ان شاء الله» توضیح می دهیم.
پرسش:
1 - صاحب معالم(ره) و مرحوم آخوند(ره) مسألۀ مقدمۀ واجب را جزء کدام یک از مباحث علم اصول آورده اند؟
2 - مقصود مرحوم آخوند(ره) از ملازمۀ بین الوجوبین چیست؟ نظر استاد در این مورد را بیان کنید.
3 - رابطۀ اراده با نفس انسان چه نوع رابطه ای است؟
4 - به نظر مرحوم آخوند(ره) در مورد اراده، چه رابطه ای بین مقدمه و ذی المقدمه وجود دارد؟