سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 431

درس سیصد و بیست و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تعلق اراده در صورت تصدیق به فائده

امام بزرگوار(ره) فرمودند: در اراده ای که به فعل مباشری تعلق می گیرد و افعالی که از خود مرید تحقّق پیدا می کند، این طور نیست که همیشه اراده متعلق شود به آن چیزهایی که به حسب واقع«له فائده عائده الی المرید». گاهی از اوقات آن فائدۀ واقعیۀ شیء مغفول عنه واقع می شود و در نتیجه، تصدیق به فائده تحقق پیدا نمی کند و در نتیجه اراده حاصل نمی شود و گاهی هم عکس این معناست.

در رابطۀ با شیء که فاقد فائده است به حسب واقع بلکه مشتمل بر ضرر است. گاهی انسان اعتقاد پیدا می کند«بانّ فیه فائده» تصدیق به فائده می کند و سایر مبادی اراده حاصل می شود و اراده می کند و آن فعل تحقّق پیدا می کند. بعد معلوم می شود که این فعل«لم یکن له فائده» بلکه ضرر هم در آن وجود داشته است. اما در اراده هایی که متعلق به بعث غیر می شود، آن جایی که مولا به وسیلۀ عبد می خواهد مأموربه در خارج تحقق پیدا کند، می فرمایند: آنجا هم«من حیث هو» شبیه این معنا پیدا می شود برای این که مولا گاهی به یک ذی المقدمه ای بعث می کند در حالی که او از مقدمه غافل است و