سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 447

درس سیصد و بیست و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

مقدمۀ واجب، مسألۀ فقهیه یا مسألۀ اصولیه

اشاره شد به این که آیا مسألۀ مقدمۀ واجب به عنوان یک مسألۀ فقهیه مطرح است یا به عنوان یک مسألۀ اصولیه؟ و بعضی از احتمالات دیگر هم داده شده و آن این است که به عنوان مسألۀ کلامیه مطرح باشد یا جزء مبادی احکامیه؟ گفتیم اگر نزاع در باب مقدمۀ واجب را به همان ترتیبی که در کثیری از کتب مطرح است، به عنوان وجوب مقدمه الواجب و عدم وجوب مقدمه الواجب قرار دهیم، تبعا مسألۀ فقهیه می شود و جای این مناقشه هم نیست که کسی بگوید عنوان مقدمه واجب، یک عنوان کلی است و بر کثیری از افعال مکلّفین صدق می کند. یک جا وضو مقدمۀ واجب است، یکجا ستر مقدمۀ واجب است، یک جا تحصیل گذرنامه برای حج مقدمه واجب است. عناوین متعدد و مختلفی از فعل مکلّف تحت عنوان مقدمه الواجب واقع می شود. و اگر اینطور شد، دیگر معلوم نیست که این مسألۀ فقهیه شود. مسألۀ فقهیه آن است که یک عنوان از عناوین فعل مکلّف، موضوع برای حکمی قرار بگیرد و نزاع در اثبات و نفی آن حکم شود. این مناقشه، مناقشۀ غیرصحیحی