سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 476

درس سیصد و سی و یکم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

مرکبات اعتباریه و نظر مرحوم محقق عراقی(ره)

خلاصۀ نظر امام بزرگوار(قدس سره) این بود که در مرکبات حقیقیه بطورکلی چه در اجزاء تحلیلیه و چه در اجزاء خارجیه مسألۀ مقدمیت مطرح نیست. و در مرکبات غیرحقیقیه هم مقدمیت مطرح است و هم داخل در محل نزاع در باب مقدمۀ واجب است. و در اینجا هم فرقی نمی کند که مرکبات صناعیه باشد، یا مرکبات اعتباریه. لکن بعضی از اعاظم، مثل مرحوم محقق عراقی(قدس سره) در مرکبات اعتباریه که عمده محل بحث ما هم در مقدمۀ واجب نسبت به مقدمات داخلیه همین مرکبات است، ایشان در مرکبات اعتباریه تفصیل قائل شدند و می فرمایند: تارتا در یک مرکب اعتباری مولای آمر قبل از آن که امر کند و هیئت افعلی را صادر کند، قبل از آن این امور و اشیاء مختلفه الحقیقه را که هر کدامشان حقیقتی دارند و چه بسا از مقولات مختلف هستند، که حتّی یک جنس هم جامع بین آنها نیست، این امور و اشیاء مختلفه الحقیقه را قبل از آن که امر صادر کند اینها را ملاحظه می کند، اینها را مولا در ذهنش می آورد و اینها را کأنّ در صف واحد قرار می دهد و بین اینها