سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 483

درس سیصد و سی و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بیان مرکب اعتباری و تقسیمات در آن

بالاخره جوابی که از تفصیل بعض المحققین در رابطۀ با مرکب اعتباری و تفصیلی که ایشان در این رابطه داده بودند، عبارت از این بود که اوّلا ما اصل این تقسیم را نمی پذیریم که برای مرکب اعتباری دو صورت باشد. یک صورت لحاظ وحدت در رتبۀ سابقۀ بر امر و یک صورت لحاظ وحدت در رتبۀ متاخرۀ از امر. همیشه مرکب اعتباری باید در همان رتبۀ سابقه، آن هم خود مولای آمر اعتبار وحدت و لحاظ وحدت بین اشیاء متخالفه الحقیقه کرده باشد. و ثانیا اگر ما فرضا این تقسیم را پذیرفتیم و از اشکال اوّل صرفه نظر کردیم و قبول کردیم که در مرکب اعتباری می شود لحاظ وحدت متاخّر از امر باشد و در نتیجه مقدمیّت هم متاخّر از امر باشد، چون مقدمیّت تابع همان لحاظ وحدت و اعتبار وحدت است بین این اشیاء، و الاّ ذاتا این اشیاء هیچ گونه ارتباطی بینشان تحقق ندارد. هر کدام یک شیء مستقل و حقیقت مستقله هستند. این لحاظ وحدت بین اینها و اعتبار وحدت بین اینهاست که هر کدام از اینها را متّصف می کند به عنوان مقدمیّت.