سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 50

درس دویست و شصت و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تفصیل مرحوم آخوند(ره) در کلام مشهور

مشهور دربارۀ وقوع امر«عقیب الحظر او فی مقام توهّم الحظر» دو ادّعا دارند: یک ادعا اینکه ظهور در معنای حقیقی و اولی از دست می رود و دوم اینکه ظهور در یک معنای مجازی معیّن به نام اباحه پیدا می کند. از کلام مرحوم آخوند استفاده می شود که در رابطۀ با ادعای اول مشهور، با مشهور موافق هستند، ولی در رابطه با ادعای دوّم، موافقتی با مشهور ندارند. البته دو نکته در عبارت ایشان قابل توجه است: یک نکته که در بیان مختار خودشان است که عبارت فقط یک فرض مسأله را دلالت می کند و آن وقوع عقیب الحظر است درحالی که تقریبا این به عنوان مثال ذکر شده، نه اینکه ایشان بخواهند این دو مطلب را از هم جدا کنند یعنی وقوع«عقیب الحظر» یا وقوع«فی مقام توهّم الحظر» را از هم جدا کرده باشند. با اینکه عبارت یک فرض را ذکر کرده، لکن مراد ایشان هردو فرض است.

نکتۀ دوم که انسان در بادی نظر به آن توجه پیدا نمی کند و فکر می کند که مرحوم آخوند می خواهند این حرف را بزنند که ظهور در معنای حقیقی از دست می رود، امّا در میان معانی مجازیه،