سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 578

درس سیصد و چهل و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

شرائط شرعیه از امور اعتباریه

اگر شرائط شرعیه به طورکلی یک امور اعتباریه باشد، مانند احکام تکلیفیه و احکام وضعیه که چه بسا خود شرائط هم از احکام وضعیه است، اگر اینها از احکام وضعیه است دیگر مشکلۀ آن قاعدۀ عقلیه جواب داده می شود، زیرا آن قاعده در مورد شرائط واقعیه است، در مورد علت و معلول واقعی و اجزاء علت و معلول واقعی است و حق در مسأله هم همین است که شرائط شرعیه امور اعتباریه است و راه حل آن اشکال هم همین است. لکن اگر ما فرض کردیم که مسأله در باب شرائط شرعیه این چنین نیست، بلکه اینها یک واقعیاتی است که خصوصیت اینها این است که جز شارع، کسی از این واقعیات خبر ندارد و تنها شارع است که مطلع بر این واقعیات است، اگر ما این مبنا را در باب شرائط شرعیه قائل شدیم، آن وقت راه حل آن اشکال در شرط متأخّر مخصوصا، مثل همان اغسال لیلیه که برای صحت صوم روز قبل مستحاضه شرطیت دارد، چیست و به چه صورت ما آن قاعدۀ عقلیه را اینجا پیاده کنیم که ضربه و انخرامی به آن وارد نشود؟