سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 82

درس دویست و هفتاد و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

دلیل صاحب فصول(ره) بر مقصود از مرّه و تکرار و جواب آخوند(ره)

صاحب فصول(ره) دلیلی اقامه کردند بر اینکه مقصود از مرّه و تکرار در بحث ما نحن فیه، دفعه و دفعات است نه فرد و افراد که خلاصۀ دلیلشان این بود که اگر مقصود از مرّه و تکرار، فرد و افراد باشد، دیگر این بحث، اصالت و استقلالی ندارد و باید به عنوان تتمۀ بحث آینده شناخته شود، که آیا اوامر و نواهی به طبایع متعلّق هستند یا به افراد؟ ایشان می فرماید: اگر مقصود از مرّه و تکرار در ما نحن فیه، فرد و افراد باشد، باید این بحث روی یکی از دو قول در آن بحث جاری بشود. یعنی قائل به طبیعت در آن بحث، دیگر اینجا بحثی نداشته باشد و باید قائل به تعلّق به فرد بحث بکند، بگوید:

حالا که به فرد متعلّق است، آیا فرد واحد است یا فرد متعدّد است یا اینکه فقط فرد مطرح است و وحدت و تعدّد هیچ گونه مدخلیتی ندارد؟

مرحوم آخوند(ره) در جواب از این بیان در حقیقت دو کار کرده اند: یک توضیحی راجع به آن مسأله داده اند و یک توضیحی هم راجع به مسألۀ ما نحن فیه که این دو توضیح و توجیه، کنار هم که