سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 125

درس چهارصد و پنجاه و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

انکار ثمرۀ خاصه در بحث ضد

در رابطۀ با انکار ثمرۀ خاصه که بطلان ضد خاص، در عبادت میباشد، علی کلا القولین، نماز به جای ازاله صحیح است، چه امر به شیء را مقتضی نهی از ضد خاص ندانیم و چه امر به شیء را مقتضی نهی از ضد خاص بدانیم. اما آنجایی که مقتضی ندانیم، وجهی برای بطلان صلاه وجود ندارد، اما بنابر قول به اقتضا، تاره از راه مقدمیّت وارد می شود که«ترک الصلاه» را مقدمۀ ازاله می داند، و وجوب متعلق به ترک صلاه را وجوب مقدمی می داند، این وجوب مقدمی همان طوری که خودش کاشف از محبوبیّت متعلقش نیست، نهیی که از این وجوب غیری نسبت به ضد عام این واجب غیری پیدا می شود آن هم کاشف از مفسده در متعلق نیست، پس نهی متعلق به صلاه یک نهی غیری مقدمی است، و هیچ گونه حکایتی از مفسده در نماز نمی کند.

بنابر قول به تلازم هم این طور است؛ یعنی آنهایی که امر به شیء را مقتضی نهی از ضد خاص می دانند، می گویند: بین فعل ازاله و ترک صلاه تلازم تحقق دارد، و اضافه می کنند که متلازمین باید