سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 130

درس چهارصد و پنجاه و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

جواب صاحب کفایه(ره) به شیخ بهائی(ره) در مسألۀ صلاه مکان الازاله

مرحوم شیخ بهائی و جماعتی صلاه مکان الازاله را مطلقا باطل می دانند. ملاک بطلان روی قول به اقتضا و عدم اقتضا فرق می کند. اگر قائل به اقتضا شویم ملاک بطلان تعلق نهی به عبادت است و نهی متعلق به عبادت موجب بطلان است. اما اگر قائل به عدم اقتضا شدیم ملاک بطلان عبادت فقدان امر است و عبادت در صحّتش نیاز به امر دارد. مرحوم آخوند«ره» می فرمایند: ما قبول نداریم که صحت عبادت نیاز به امر داشته باشد، بلکه همان اتیان به داعی مصلحت، محبوبیت، مقربیت کفایت می کند. جواب دیگر بر انکار شیخ بهائی یک جواب فی الجمله است مطلب ایشان را در بعضی از فروض می پذیرند و در بعضی از فروض نمی پذیرند. اما آن فرضی که می پذیرند می گویند: حرف شما درست است اگر وجوب این دو ضد، وجوب مضیق و وجوب فوری باشد که از نظر تضیّق و فوریّت بین اهم و مهم هیچ فرقی وجود نداشته باشد. حالا از باب مثال چون«المناقشه فی المثال لیست من دأب العلماء» اگر دو نفس محترمه در حال غرق شدن است - یکی از آنها کمال اهمیّت و