سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 144

درس چهارصد و پنجاه و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بطلان قول به اشتراط در واجب اهم

این واجب مهم که در مقابل واجب اهم، به عنوان واجب مشروط مطرح است و شرطش یا عصیان به نحو شرط متأخّر یا عزم بر معصیت به نحو شرط مقارن است، این اشتراط از کجا آمده است و این شرط، شرط شرعی است یا شرط عقلی؟ این اولین سؤالی است که از قائل به ترتّب می کنیم. اگر مقصود، شرط شرعی باشد، دو اشکال داریم: یک اشکال این است که شرایط شرعیه را شارع باید بیان کند. ما به عقول خودمان نمی توانیم برای تکلیفی شرط شرعی درست کنیم.

اگر می گوییم: استطاعت، شرط وجوب حج است برای این که خود شارع فرموده است: «لله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا» و همین طور در واجبات مشروطۀ دیگر. اگر نماز مشروط به دخول وقت است، خود شارع تبیین کرده است. اگر زکات مشروط به تحقّق نصاب است، خود شارع بیان کرده است و همین طور جمیع شرایط شرعیه از طریق تبیین شارع برای ما روشن می شود. سؤال این است آیا در آیه و روایتی دیده اید که امر به اقامه صلاه را مشروط به عزم بر معصیت امر به ازاله