سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 155

درس چهارصد و پنجاه و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

در مقابل قائل به ترتب چند مطلب را مقدمتا باید ملاحظه کنیم. اولین مطلب این بود که احکام اعمّ از اوامر و نواهی به نفس طبایع و عناوین متعلق است و افراد و خصوصیات فردیه هیچ گونه مدخلیتی در متعلق احکام ندارند. مقدمۀ دوم معنای اطلاق بود اطلاق به آن معنایی نیست که مرحوم آقای آخوند«قدس سره» بیان کرده اند که معنی آن برگشت به لحاظ سریان و عموم و شمول نسبت به همۀ افراد باشد، بلکه معنی اطلاق باتوجه به مقدمات حکمت این است که«تمام الموضوع نفس الماهیه المطلقه» است. تمام متعلق غرض مولا، نفس ماهیت مطلق است، بدون هیچ خصوصیت زائده، لازمۀ این معنی این است که هرجایی که این ماهیت تحقّق پیدا کرد«بما انّه مصداق للماهیه» این موضوع حکم است دیگر خصوصیات فردیۀ آن هیچ گونه دخالتی ندارد.

مقدمۀ سوم استدلال قائلین به ترتب

اما مقدمۀ سوم که کاملا به«ما نحن فیه» مربوط است، عبارت از این است که ما در این مثال