سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 161

بیاورد همان گونه که عقل بعضی از شرایط را حکم می کند.

چه کسی حکم کرده است به این که قدرت شرط تکلیف است آن هم از شرایط عامۀ تکلیف؟ آیا غیر از عقل کس دیگری قدرت را به عنوان شرط عامۀ تکلیف قرار داده است؟ بگوییم: همان عقلی که قدرت را شرط عمومی همۀ تکالیف قرار داده است، همان عقل در اینجا برای حفظ مقام هر دو امر، امر به مهم را مشروط می کند به عصیان امر به اهم یا به عزم بر عصیان امر به اهم. اگر قائل به ترتّب شرط را یک شرط عقلی و شرطیت را یک شرطیت عقلیه قرار دارد، باز باید بحث کنیم ببینیم حرف او درست است یا این که راهی برای این شرطیّت عقلیه هم وجود ندارد؟ لذا بحث ما بعدا در همین رابطه ان شاء الله خواهد بود.

پرسش:

1 - سومین مقدمه قائلین به ترتب را بیان نمایید.

2 - آیا تزاحم صلاه با ازاله، تزاحم ماهوی است؟ توضیح دهید.

3 - مراد از استحالۀ اشتراط امر به صلاه نسبت به عصیان یا عزم بر عصیان چیست؟

4 - اشکال ثبوتی و اثباتی در اشتراط امر به صلاه نسبت به عصیان و عزم بر عصیان را تقریب نمایید.