سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 174

درس چهارصد و شصت و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تفاوت خطابات شخصیه و خطابات عام

در خطابات شخصیه یک شرائط و خصوصیاتی هست که در خطابات عامّه، آن شرائط به نحو عموم ضرورت ندارد. در خطابات شخصیه، اگر پدری یقین داشته باشد که فرزند او از بعث پدر منبعث نمی شود؛ اینجا بعث اگر بمعنای حقیقی بخواهد واقع بشود نه به عنوان اعتذار، عقلا حکم به صحت چنین بعثی نمی کنند و همین طور اگر یک آمری یقین داشته باشد که با قطع نظر از بعث خودش این مأمور، مأمور به را به یک داعی دیگری انجام می دهد، یعنی مطلوب آمر با قطع نظر از این امر حتما تحقق پیدا خواهد کرد، اینجا بعث به معنای حقیقی صحیح نیست.

در باب نهی هم مسأله این طور است اگر ناهی، علم داشته باشد به این که منهی یعنی آن شخص نهی شده، به هیچ وجه تحت تأثیر نهی او قرار نمی گیرد و عصیان قطعی محقق می شود، اینجا نهی غیر صحیح است. همین طور اگر بداند منهی عنه به یک علت دیگری قطعا از ناحیۀ مکلف وقوع پیدا نمی کند، اینجا نهی به معنای واقعی نمی تواند واقع بشود اما در خطابات عامّه ملاک این نیست در