سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 235

کردیم، آیا مسأله درست می شود؟ نه، چرا؟ برای این که کسی که نذر می کند که قصد نکند اقامت ده روز را، از دو حال بیرون نیست: یا قصد نمی کند اقامت ده روز را، پس در نتیجه تکلیف دوم تحقق ندارد، و اگر قصد کرد اقامت ده روز را، به مجردی که قصد اقامت ده روز محقق شد، مخالفت«اوفوا بالنذر» تحقق پیدا کرد. و«اوفوا بالنذر» با مخالفت ساقط شد و به دنبال آن علاوه بر استحقاق عقوبت کفاره مخالفت نذر هم در کار است.

پس در نتیجه در کدام زمان دو تکلیف با هم جمع شدند؟ قبل از قصد اقامه یا بعد از قصد اقامه؟ قبل از قصد اقامه تکلیف به وجوب صیام و اتمام وجود ندارد، بعد از قصد اقامه«اوفوا بالنذر» وجود ندارد، برای این که به مجردی که کسی که نذر کرده که قصد نکند اقامه«عشره ایام» را، این مخالفت نذر او به این نیست که ده روز اقامت بکند، این مخالفت نذر آن به مجرد قصد است، تا قصد کرد اقامه «عشره ایام» را«تحقق مخالفه النذر» مخالفت نذر که حاصل شد، «اوفوا بالنذر» کنار می رود، استحقاق عقوبت و ترتب کفاره است، کجا بین اینها اجتماع پیدا شده است؟ باید مثل امر به ازاله و امر به صلاه«فی زمان واحد کلا التکلیفین مجتمعان» باشد.

این فرضی را که تصحیح کردیم و به صورت یک فرع واقعی درآوردیم و از جعلی بودن و فرضی بودن خارج کردیم، نمی تواند این معنا را تأمین کند که در آن واحد دو تکلیف وجود دارد، برای این که قبل قصد الاقامه، وجوب صلاه تماما و وجوب صیام نیست، به مجردی هم که قصد اقامه تحقق پیدا کرد، «اوفوا بالنذر» به واسطه عصیان مخالفت شد و ساقط شد، دیگر«اوفوا بالنذر» قابل موافقت نیست، امکان موافقت ندارد و لذا علاوه بر استحقاق عقوبت کفاره حنث نذر و مخالفت نذر هم تحقق دارد. لذا چطوری این مثال را در مقابل منکرین ترتب مطرح کنیم که شما مجبورید با توجه به این فرع مسأله ترتب را قائل شوید، علاوه باز اشکالات دیگری روی همین فرض وجود دارد، یک اشکال آن همان مسأله ای است که ما دیروز خواندیم که حالا خیلی هم روی این اشکال ما تکیه نداریم.

مورد ترتب، اجتماع حکمین وجوبیین در زمان واحد

مسأله ترتب را باید در جایی شما فرض کنید که«بین المتعلقین» یعنی«بین الاهم و المهم» تضاد تکوینی تحقق داشته باشد، یعنی خارجا نشود انسان هم نماز بخواند و هم ازاله کند، لذا گفتیم اگر یک موردی پیدا شد مثل«زماننا هذا» فرض کنید که مسجد فقط با بول آلوده شده، مقداری آب لوله کشی به آن وصل شود، این کفایت می کند، خوب این می تواند هم اشتغال به نماز داشته باشد، هم