سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 25

درس چهارصد و سی و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تفسیر اقتضا در عنوان مسأله امر به شیء و نهی از ضد

در مسألۀ محل نزاع اگر این دو قول را که یکی قائل به عینیت است و امر به شیء را عین نهی از ضد می داند و دیگری قائل به جزئیت است و امر به شیء را متضمن نهی از ضد می داند، واضح البطلان فرض نکنیم و بخواهیم عنوانی برای مسأله ذکر کنیم که هم تعبیر جامعی باشد و هم معنای حقیقی عنوان مطرح باشد؛ ظاهر این است که به جای کلمۀ یقتضی باید کلمۀ یدل یا یکشف و امثال ذلک را به کار ببریم. یدل هم شامل عینیت و هم جزئیت و هم دلالت التزام می شود.

اما اگر این دو قول را به علت وضوح بطلان بگوییم باید از محل نزاع خارج کرد، همان طوری که در درس گذشته ذکر کردیم این عینیت مخصوصا در باب ضد خاص بطلانش روشن است. در امر به ازاله با نهی از صلاه کسی بگوید: عین هم است، لازمۀ عینیت این است که از«ازل النجاسه، لا تصل» را استفاده کنید؛ در حالی که هیچ وقت شما با توجه به ازل النجاسه در احکام مساجد اصلا انتقال به صلاه هم پیدا نمی کنید تا چه رسد به نهی از صلاه، اگر این دو قول را و همین طور جزئیت را واضح