سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 257

درس چهارصد و هفتاد و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

احتمال سوم در محل نزاع باب متعلق اوامر و نواهی

بحث در این بود که نزاع معروف در اوامر و نواهی آیا به طبایع متعلق است یا به افراد؟ تا محل نزاع محرز و مشخص نشود، تبعا نمی تواند انسان یکی از دو قول را اختیار کند. دو احتمال در رابطۀ با تحریر محل نزاع قبلا ذکر شد و آن دو احتمال تقریبا باطل بود.

احتمال سوم این است که نزاع را دارای یک ریشۀ لغوی بدانیم و مسأله را مربوط به یک امری که در لغت مربوط است و به تناسب در علم اصول در باب مطلق و مقیّد هم مطرح است، بدانیم. اما این نزاع را در رابطۀ با آن نزاع قرار بدهیم و مربوط به آن بحث کنیم و آن این است که بگوییم که این هیئت افعل که عارض ماده می شود، ماده معمولا بصورت اسم جنس مطرح است، به صورت یک لفظی که دلالت بر طبیعت می کند، مطرح است حتی در آنجاهایی که مسائل شخصیه مطرح هست، مثل این که مولا به عبدش می گوید«ادخل السوق و اشتر اللحم» خطاب، خطاب شخصی است اما ماده ای که معروض هیئت افعل قرار گرفته، عنوان کلی اشترا و دخول سوق است. ولو این که با اضافۀ