سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 272

درس چهارصد و هفتاد و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

جواب از قضیۀ«الماهیه من حیث هی لا مطلوبه و لا غیر مطلوبه»

مرحوم آخوند(ره) طبق یک برداشت غیر صحیح از یک مسألۀ فلسفی«الماهیه من حیث هی هی، لیست الاّ هی لا موجوده و لا معدومه لا مطلوبه و لا غیر مطلوبه»، محل نزاع را در ما نحن فیه چنین قرار دادند که قائلین به تعلّق اوامر و نواهی به طبیعت، مقصودشان از طبیعت، وجود طبیعت است منتها وجود سعی طبیعت که ارتباطی و اتصالی با خصوصیات فردیه از نظر مطلوبیت ندارد، اما قائلین به تعلّق طلب به افراد، مقصودشان این است که علاوه بر اصل وجود طبیعت، آن خصوصیات فردیه و عوارض شخصیه هم داخل در دایره طلب است.

ما عرض کردیم که این برداشت غیر صحیح است برای این که اولا اضافۀ وجود به طبیعت با اضافۀ طلب به طبیعت فرقی نمی کند. شما چرا تفکیک قائل می شوید می گویید: وجود الطبیعه می تواند مطلوب باشد اما نفس الطبیعه نمی تواند مطلوب باشد؟ اگر وجود بتواند اضافه به طبیعت پیدا کند، طلب هم به همین کیفیت است، برای این که«لا موجوده و لا مطلوبه» در عرض واحد