سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 311

درس چهارصد و هشتاد و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم اضطرار ارجاع تخییر شرعی به تخییر عقلی

صاحب کفایه مرحوم آخوند(ره) تفصیلی ذکر می فرمایند که تقریبا اکثر واجبات تخییریه با توجه به آن، رجوع به واجبات تعیینیه می کند، و تخییر بین دو طرف، به عنوان تخییر عقلی مطرح می شود، که دیگر در تخییرات عقلیه اصطلاحا واجب تخییری اطلاق نمی شود. عرض کردیم که اولا این مبنایی که ایشان ذکر کردند، قابل مناقشه است، لکن این چون یک بحث فلسفی عمیقی است، باید در جای خودش بحث شود، و ما هم روی فرض ثبوت این قاعده و تسلّم این قاعده فعلا بحث می کنیم. همانطوری که«الواحد لا یصدر منه الا الواحد» تمام است، «الواحد لا یصدر الا من الواحد» هم فرضا تمام است، این معنا را قبول می کنیم لکن عمدۀ اشکال و سؤال از ایشان این است که این فرضی که شما ذکر می کنید، اگر مولا دارای غرض واحد بود و می بیند که دو راه و دو شیء مؤثر در حصول این غرض و در تحقق این غرض نقش دارند و از طرفی هم روی قاعدۀ شما اگر دو شیء در حصول یک اثری و در ترتّب یک اثری نقش داشته باشند، باید بینشان قدر جامعی وجود داشته باشد،