سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 360

درس چهارصد و هشتاد و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تعدد مصادیق در قسم دوم واجب کفائی

در قسم اول واجب کفایی که برای طبیعت«مأموربها» یک فرد بیشتر امکان ندارد. مثل«دفن المیت» و بالاتر مسأله«قتل و سابّ النبی» در اینجا راه تصویر واجب کفایی به یکی از آن دو راهی است که عرض کردیم. اما مسأله«صرف الوجود» که مرحوم محقق نائینی(ره) ذکر فرمودند، یا مسأله «جمیع المکلفین» ولو با عدم قید مباشرت، یک مسأله عقلائی در باب اوامر و بعث انبعاث نیست.

قسم دوم واجب کفایی آن است که طبیعت متعلق امر از نظر تحقق و وجود در خارج می تواند افراد متعدده ای داشته باشد. مثل قتل نیست که در مورد یک نفر تعدد در آن امکان نداشته باشد. مثل «دفن المیت» نیست که میت واحد قابلیت دفن متعدد نداشته باشد. نه، این دارای وجودات متعددی است و امکان مصادیق متعدده در آن وجود دارد. لکن مسأله این است که در عین این که افراد متعدده در آن امکان دارد، اما آن که مأموربه است، و غرض مولی را تحصیل می کند. آن چه که هدف مولی است بیش از یک وجود از این طبیعت نیست. تنها یک وجود است که«مصلحه لازمه الاستیفا» دارد و