سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 423

بیاوریم؟ بین افعل و لا تفعل که یک همچنین فرقهایی به نظر نمی رسد. او بعث الی وجود الطبیعه است و این زجر الی وجود الطبیعه است. یا به قول مرحوم آخوند طلب ترک الطبیعه است و حتی اگر همان حرف مرحوم آخوند را هم بپذیریم که«الطبیعه لا تنعدم الا بانعدام جمیع الافراد» معنایش این است که مولی در باب نواهی ترک همۀ افراد را طلب کرده است.

معنای طلب ترک همه این است که یا این طلب ترک همه موافقت می شود یا مخالفت. اگر همۀ افراد را ترک کرد صار موافقا و اگر یک فرد ایجاد کرد صار مخالفا در هر دو باید نهی ساقط شود. منشأ بقاء نهی چیست؟ این وجود مخالفتها و موافقتها برای نهی از کجا پیدا شده و چه چیزی دلالت بر این معنی می کند؟ در باب اوامر لیس لها الا مخالفت واحده و موافقت واحده. اما در باب نواهی لها موافقات متعدده حسب تعدد افراد طبیعت شرب خمر و لها مخالفات متعدده حسب تعدد افراد طبیعت شرب الخمر. این موافقتها و مخالفتهای متعدد از کجای لا تفعل بدست آمده است و از چه راهی این مطلب را می توانیم استفاده کنیم؟ که این یک مسأله مهمی است در باب نواهی که برای بعد ان شاء الله.

پرسش:

1 - کلام آخوند در بیان تفاوت بین اوامر و نواهی را تقریب کنید؟

2 - توضیح دهید چرا کلام ایشان در بیان تفاوت بین اوامر و نواهی ناتمام است؟

3 - راههای سقوط تکلیف را بیان نمایید؟

4 - توجیه استاد در ترک جمیع افراد در نهی را بیان کنید.