سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 424

درس چهارصد و نود و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم سقوط تکلیف در نواهی با مخالفت یا موافقت نهی

در باب نواهی این مشکل وجود دارد که چطور یک تکلیف دارای اطاعتهای متعدد و مخالفتهای متعدد هست. اگر در رابطه با یک فرد اطاعت شود، نسبت به فرد دیگر و افراد دیگر به قوت خودش باقی است و هکذا در جانب مخالفت، اگر یک فرد از این طبیعت در خارج وجود پیدا کند و در حقیقت تکلیف مخالفت شود با این که در باب اوامر تکلیف به موافقت و مخالفت ساقط می شد اما اینجا به موافقت و مخالفت نسبت به یک فرد یا افراد ساقط نمی شود، این فرق از کجا آمده است و منشأ این فرق چیست؟ اینجا بزرگان و محققین راههایی را ذکر کردند. در رأس آنها مرحوم آخوند «ره» در کتاب کفایه در یکی دو سطر مختصرا آن هم مسأله را تنها در رابطۀ با مخالفت مطرح کرده است. در حالی که مسأله عمومیّت دارد هم در رابطۀ با مخالفت مطرح است و هم در رابطۀ با موافقت.

اولین فرض در شرب خمر است که چه ترک شود و چه اتیان شود، علی کلا التقدیرین اشکال هست اگر ترک شود و موافقت شود باز تکلیف باقی است و اگر مخالفت هم شود تکلیف به قوت خودش