سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 430

فرد از کجا آمد؟ در«اکرم کل عالم» کلمۀ کل برای این معنا وضع شده است، از شما بپرسند که«ما مفاد کلمه الکل» می گویید«جمیع الافراد» تمام الافراد اما مسألۀ فرد آیا در رابطۀ با هیئت نهی مطرح است، در رابطۀ با مادۀ نهی مطرح است؟ مادۀ نهی که«لا یدل الا علی الطبیعه و الماهیه» ماهیّت در وجود خارجی متحد با افراد است نه در مقام دلالت لفظی، نه در مقام مفاد لفظی با افراد خودش اتحاد دلالی داشته باشد. «الانسان لا یدل علی زید بالدلاله الوضعیه اصلا» و بلکه بالاتر گفتیم«لا یعقل» که دلالت داشته باشد و اگر در رابطۀ با هیئت مسأله را جستجو می کنید، هیئت هم که بیشتر از طلب ترک نیست، روی این قول هم زجر از وجود، هم طلب ترک اضافۀ به نفس ماهیّت و طبیعت است و هم اضافۀ به طبیعت و ماهیّت است.

پس به چه دلیلی شما با«لا تشرب الخمر» آن گونه معامله می کنید که با«اکرم کل عالم» معامله می شود؟ آنجا عموم استغراقی که موجب انحلال، تعدد تکلیف، استقلال هر تکلیف، موافقت و مخالفتهای متعدد مطرح است اما در«لا تشرب الخمر» که این مسأله وجود ندارد از چه راهی مخالفتها و موافقتهای متعدد را مطرح می کنید؟ لذا این بیان مرحوم محقق نائینی(ره) هم صحیح نیست، بیانی هم مرحوم محقق اصفهانی(ره) دارند که مطالعه بفرمایید.

پرسش:

1 - کلام مرحوم آخوند(ره) در بیان تفاوت اوامر و نواهی در سقوط تکلیف را تقریب نمایید.

2 - استدلال استاد در رد تفاوت بین اوامر و نواهی را تقریب نمایید.

3 - کلام محقق نائینی(ره) در بیان تفاوت بین اوامر و نواهی را تقریب کنید.

4 - توضیح دهید چرا از نظر استاد کلام ایشان در بیان تفاوت ناتمام است؟