سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 431

درس چهارصد و نود و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بیان محقق اصفهانی(ره) در منشأ تفاوت اوامر و نواهی

برای حل این مشکل که چرا در باب اوامر، مخالفت و موافقت واحده مطرح است؛ اما در باب نواهی، موافقتها و مخالفتهای متعدد، راههایی ذکر شد. یک راه از مرحوم محقق اصفهانی(ره) صاحب حاشیۀ معروف بر کفایه الاصول است، مبنای ایشان همان مبنای مرحوم آخوند(ره) است یعنی بین باب اوامر و نواهی ایشان از نظر دلالت بر طلب و این که مفاد هر دو عبارت از طلب است، مشترک هستند، منتهی در باب اوامر، طلب متعلق به وجود است و در باب نواهی طلب متعلق به ترک، از این جهت مبنای ایشان همان مبنای استادشان مرحوم آخوند«قدس سرهما» است ولی در عین حال می فرمایند: آن طلبی که در باب اوامر انشاء می شود، یک طلب شخصی و جزئی است که لا محاله به یک وجود از وجودات طبیعت متعلق می شود، متعلق طلب شخصی لامحاله جزئی و وجود واحد و مصداق واحد خواهد بود.

اما در باب نواهی می فرمایند: مسأله این طور نیست در باب نواهی آن طلبی که انشاء می شود