سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 460

درس پانصد و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

خروج مثال سجود لله و للصنم از محل نزاع

مرحوم آخوند«ره» به این کیفیتی که محل بحث را عنوان کرده اند و با توضیحی که در این باره می فرمایند«هل یجوز اجتماع الامر و النهی فی واحد» کلمه واحد، شامل واحد جنسی و نوعی هم خواهد بود. روی این تعبیر، باید مثل«السجود لله و السجود للصنم» هم، داخل در محل بحث باشد، برای این که آن جا هم وحدت جنسی مطرح است. امر و نهی وجود دارد، لکن بلااشکال آنجا از محل بحث خارج است و جای توهم نیست که کسی بخواهد امر و نهی را در مسألۀ سجود، مجتمع نداند.

راه حل این اشکال منحصرا، عبارت از این معناست که ما عنوان محل نزاع را تغییر دهیم و محل نزاع را به این کیفیتی که ایشان مطرح فرموده اند، عنوان نکنیم بلکه به این کیفیت عنوان کنیم که«هل یجوز تعلق الامر و النهی بالعنوانین المتصادقین فی واحد» که این دو خصوصیت در این تغییر، مطرح است: یک خصوصیت این است که علت این که«سجود لله و سجود للصنم» از محل نزاع خارج بود، این بود که اینها مادۀ تصادق و مورد اجتماع نداشتند. یک سجودی را نمی توانستیم تصور