سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 468

درس پانصد و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تفاوت مسألۀ اجتماع امر و نهی با مسألۀ نهی متعلق به عبادت

بحث در مورد این بود که چه فرقی میان مسألۀ اجتماع امر و نهی با مسألۀ نهی متعلق به عبادات هست؟

مرحوم آخوند فرق را در رابطۀ با جهت مبحوث عنها و حیث مورد بحث قرار داده اند و امام بزرگوار به ایشان اعتراض کردند که اگر دو مسأله تغایر ذاتی داشته باشند - که تغایر ذاتی دو مسأله یا به این است که موضوعشان با هم متفاوت باشد و یا محمولشان و یا هم موضوع و هم محمول - با وجود این تمایز ذاتی، نوبت به این نمی رسد که فرق بین مسألتین را در آن جهت مبحوث عنها قائل شویم. کأنّ ظاهر این معنا این است که موضوع و محمول هر دو مسأله یکی است. لکن از دو جهت مورد بحث واقع می شود و از دو حیث روی آن صحبت می شود، درحالی که این طور نیست، ما نحن فیه با آن مسأله، هم موضوعا متفاوت است، و هم محمولا و اختلافشان، اختلاف ذاتی است. این خلاصۀ بیان امام بزرگوار بود.