سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 481

کردیم، بر ما نحن فیه تطبیق می کند، بر خود عنوان محل نزاع هم تطبیق می کند، چرا؟ برای این که در ما نحن فیه بحث می کنیم که آیا اجتماع امر و نهی در واحد جایز است یا نه؟ تعلق امر و نهی به عنوان متصادقین جایز است یا نه؟ بحث از خود امر و نهی می کنیم، بحث از احکام امر و نهی می کنیم، اجتماع و امتناع معروضش خود امر و نهی است که آیا امر و نهی روی صلاه و غصب«هل یمکن اجتماعهما، کما یقول به القائل بجواز الاجتماع، او لا یمکن کما یقول به القائل فی الامتناع؟» عین همین عنوان جزء مبادی احکامیه است.

لکن اینجا فرمایش مرحوم آخوند(ره) در اول همین مقدمه بدرد می خورد که ما در مسألۀ اصولیه باید ببینیم ضابطۀ مسألۀ اصولیه پیاده می شود یا نه؟ اما این که غیر ضابطۀ مسألۀ اصولیه عناوین دیگر هم منطبق می شود یا نمی شود؟ انطباق و عدم انطباق آنها نقشی ندارد. ملاک این است که ضابطۀ مسألۀ اصولیه پیاده بشود، و همان طوری که در درس قبل ملاحظه فرمودید کاملا ضابطۀ مسألۀ اصولیه اینجا پیاده می شود. در نتیجه مسألۀ اجتماع امر و نهی یکی از مسائل مهمّۀ علم اصول است و عنوان استطراد در آن مطرح نیست.

پرسش:

1 - بیان مرحوم آخوند(ره) در اندراج مسألۀ اجتماع امر و نهی در مسائل علم کلام، و رد استاد بر کلام آخوند(ره) را بیان کنید.

3 - کلام محقق نایینی(ره) در اندراج مسألۀ اجتماع امر و نهی در مبادی تصدیقیۀ علم اصول را تقریب کنید.

4 - بیان استاد در رد کلام محقق نایینی(ره) را تقریب نمایید.