سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 497

درس پانصد و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

ارتباط اجتماع امر و نهی با تعلق اوامر و نواهی به طبایع

یکی از مقدماتی که مرحوم آخوند«قدس سره» مطرح می فرمایند که نتیجه اش به نظر ایشان عدم ارتباط این مسأله با مسألۀ مورد بحث است، این است: در رابطۀ با این که مسألۀ اجتماع امر و نهی با آن مسأله ای که قبلا بحث کردیم که آیا اوامر و نواهی متعلق به طبایع است یا متعلق به افراد؟ در ارتباط با این دو مسأله، دو توهّم پیش آمده است: یک توهم این است که ارتباط آن مسألۀ با محل بحث، خیلی دخالت دارد. عنوان مقدمه مسألۀ اجتماع امر و نهی را به طور کلی از ثمرات و نتائج همان مسألۀ قبلی قرار دهیم به این کیفیت که بگوییم آنهایی که در ما نحن فیه قائل به جواز اجتماع هستند، افرادی هستند که در آن مسأله، اوامر و نواهی را متعلق به طبایع می دانند که در نتیجه یکی از ثمرات تعلق اوامر و نواهی به طبایع، این است که در مسألۀ اجتماع امر و نهی، انسان اجتماعی شود و آنهایی که در ما نحن فیه امتناعی هستند، در آن مسأله می گویند: اوامر و نواهی به افراد متعلق است نه به طبایع. پس در حقیقت، مسألۀ اجتماع امر و نهی دارای اصالت نیست، نمی تواند خودش یک