سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 519

درس پانصد و یازدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

ثمرۀ نزاع در قول به اجتماع امر و نهی و عدم آن در شیء واحد

یکی از مقدماتی که مرحوم آخوند«ره» ذکر فرمودند، مسألۀ ثمرۀ این نزاع است که بنابر قول به جواز و امتناع، ثمره در کجا ظاهر می شود؟ مشهور قائل به این معنا هستند که ثمرۀ قول به جواز اجتماع این است که صلاه در دار غصبی، محکوم به صحت است، در عین این که استحقاق عقوبت و معصیت از نظر قصد تحقق دارد، لکن از نظر صلاه و عبادت، عبادت صحیحا واقع می شود. پس اگر کسی در دار غصبی عالما عامدا«بأن هذه الدار مغصوبه» ایستاد و نماز خواند و هیچ گونه اجبار و اکراهی هم در این رابطه وجود نداشت، مشهور می گویند: اگر در مسألۀ اجتماع امر و نهی، قول به جواز اجتماع را اختیار کردیم، لازمه اش این است که این صلاه در دار غصبی، صحیحا و مقرب واقع شود، «بما أنّها صلاه، مقرّب للمولی و بما أنّه غصب، مبعّد عن المولی» هم مبغوضیّت در آن تحقق دارد هم محبوبیّت و روی قول به جواز اجتماع، هیچ مانعی ندارد که شیء واحد با دو عنوان و با دو حیث، هم مقربیّت داشته باشد و هم مبعدیّت. پس ثمرۀ فقهی، بنابر قول به جواز اجتماع، صحت