سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 52

درس چهارصد و چهل و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

مقدمیت عدم احد الضدین بر وجود ضد دیگر

بحث در مسألۀ متضادین بود، آیا عدم أحد الضدین بر وجود ضد آخر مقدمیت دارد؟ در مثال معروف«ترک الصلاه» یکی از مقدمات وجود ازاله باشد یا نه؟ بحثهایی در این رابطه اثباتا و نفیا ذکر شد، لکن یک تحقیقی سیدنا الاستاذ الاعظم الامام«قدس سره» دارند این تحقیق نه تنها در اینجا مفید است بلکه یک مطلبی است که در موارد زیادی قابل استفاده و قابل تطبیق است. البته مقدمتا به این نکته توجه دارید که مسألۀ ما در اینجا صرفا یک مسأله عقلیه است؛ لذا مطالبی که اینجا مطرح می شود باید روی محور عقل و حکم عقل باشد گاهی ما به یک مثالهایی برخورد می کنیم شما یک مرتبه در ذهنتان نباید که عرف چه می گوید؟ ما به عرف کار نداریم؛ مسأله، مسأله عقلی است آنهایی که قائل به مقدمیت هستند، عقلا مسألۀ مقدمیت را قائلند؛ آنهایی هم که مقدمیت را نفی می کنند باز عقلا نفی می کنند؛ نافی و مثبت هر دو بر حکم عقل تکیه می کنند. پس آنچه که ما بحث می کنیم از محدوده عقل نباید خارج شود، روایت معنا نمی کنیم که کسی بگوید: عرف چنین می گوید؟