سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 532

درس پانصد و سیزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تغایر عنوان غصب و تصرف در بیان مرحوم آقای بروجردی(ره)

بحث در این بود که مطلبی را که مرحوم محقق بزرگوار محقق نائینی«اعلی الله مقامه الشریف» روی آن تکیه کرده بودند، آیا به نظر قاصر ما، صحیح است یا نه؟ گفتیم صلاه، یک واحد اعتباری است که شارع مقدّس آن را اعتبار کرده و بلکه اختراع کرده است و در باب غصب، فقها می گویند:

معنای غصب، استیلای بر مال غیر است. آیا استیلا، یک واقعیّت تکوینی است یا شبیه همان استیلایی است که انسان بر مال خودش دارد و به مقتضای«الناس مسلّطون علی أموالهم» سلطه و استیلا، نسبت به خود انسان ثابت است. ظاهر این است که استیلا در باب غصب، یک استیلای تکوینی نیست، معنای این که یک شیئی را غاصب، غصب می کند، معنایش این نیست که یک استیلا تکوینی بر آن پیدا می کند، بلکه همین مقدار که عرف ببینند که این مال در اختیار غاصب است، به معنی اینکه امر و نهی غاصب، در مال جریان پیدا می کند و تصرّفات غاصب، در مال پیاده می شود، از آن تعبیر به استیلا می کند و چون مال، مال غیر است و غیر هم اجازه ای هم نداده، از این مجموعه،