- بحث اوامر 1
- اشاره 1
- مقدمۀ واجب 1
- درس چهارصد و سی و ششم 2
- تفصیل مرحوم محقق حائری(ره) در افعال و مقدمات حرام 2
- اشاره 2
- نتیجه تفصیل در مسأله 4
- اشکال امام«ره» به استاد خود مرحوم محقق حائری 5
- بیان استاد در رد اشکال امام به مرحوم محقق حائری 6
- نتیجه گیری از بحث مقدمۀ حرام 7
- حرمت مقدمۀ أخیر در مقدمات حرام بنا بر قول به ملازمه در مقدمۀ واجب 8
- پرسش: 9
- مسألۀ ضد 10
- اشاره 10
- اشاره 11
- امر به شیء و نهی از ضد و ملاک بحث اصولی بودن آن 11
- درس چهارصد و سی و هفتم 11
- عدم لزوم معنای حصر در اصولی بودن مسأله 13
- اشکال بر مقدمۀ دوم در کلام محقق نائینی(ره) 15
- کلام محقق نائینی(ره) در اقسام أقتضا 15
- پرسش: 16
- تفسیر بعض المحققین از مفهوم اقتضا 18
- اشاره 18
- درس چهارصد و سی و هشتم 18
- مجوز استعمال مجازی کلمۀ اقتضا 19
- عدم صحت استعمال مجازی کلمۀ اقتضا به معنای عینیت و جزئیت 21
- تعمیم اشکال عینیت به ضد عام 22
- پرسش: 24
- تفسیر اقتضا در عنوان مسأله امر به شیء و نهی از ضد 25
- اشاره 25
- درس چهارصد و سی و نهم 25
- عدم صحت استعمال مجازی در مفهوم اقتضا 26
- جواب مدعی اقتضا از اشکال مجاز در معنای اقتضا 27
- اعمیت مفهوم ضد در عنوان مسأله 28
- استلزام قول به ملازمه با قول به اقتضا 29
- عدم انحصار ضد به صلاه 30
- پرسش: 31
- خلاصۀ بحث اقتضا 31
- اقوال در مقدمیت عدم ضد اول نسبت به ضد دیگر 32
- درس چهارصد و چهلم 32
- اشاره 32
- اجزاء تشکیل دهندۀ علت تامه و مسألۀ تمانع بین الضدین 33
- انکار مقدمیت از نظر مرحوم آخوند(ره) 34
- تقدم زمانی یا رتبی مقدمه بر ذی المقدمه 34
- تلائم عدم العله با عدم المعلول 35
- پرسش: 37
- درس چهارصد و چهل و یکم 38
- عدم احد الضدین مقدمۀ وجود ضد آخر 38
- اشاره 38
- بیان مرحوم قوچانی(ره) محشی کفایه در توضیح کلام مرحوم آخوند(ره) 39
- امتناع اجتماع نقیضین ام القضایا 39
- اعتبار وحدت زمانی در متناقضین و متضادین 40
- قصور بیان آخوند(ره) در اثبات مدعای خود 43
- پرسش: 44
- اشاره 45
- درس چهارصد و چهل و دوم 45
- توضیح مرحوم قوچانی(ره) بر کلام مرحوم آخوند(ره) 45
- مناقشۀ امام«ره» در توضیح محشی کفایه 46
- تفاوت قضیۀ سالبه با قضیۀ معدوله المحمول 47
- بیان حضرت امام(ره) دربارۀ متضادان و اشکال بر اتحاد رتبی متضادان 48
- ملاک تقارن علت و معلول 49
- عدم وجود ملاک اتحاد رتبی در مقدمۀ سوم 50
- پرسش: 51
- درس چهارصد و چهل و سوم 52
- اشاره 52
- مقدمیت عدم احد الضدین بر وجود ضد دیگر 52
- خصوصیت قضایای حقیقیه 53
- عقلی بودن قاعدۀ فرعیت 54
- ثبوت نفس الامری در موضوع قضایا 55
- بیان دو نکته دربارۀ«عدم العله عله لعدم المعلول» 56
- پرسش: 58
- بیان امام(ره) در موضوع واقع شدن عدم 59
- درس چهارصد و چهل و چهارم 59
- اشاره 59
- اقسام تقدّم طبعی نزد مرحوم محقق اصفهانی(ره) 60
- بیان دور در کلام مرحوم آخوند(ره) برای نفی مقدمیت 61
- جواب مرحوم محقق اصفهانی(ره) از دور 62
- پرسش: 65
- انکار مقدمات ثلاث در قول به اقتضاء 66
- درس چهارصد و چهل و پنجم 66
- اشاره 66
- انکار قول به ملازمه 67
- ترتب دو ثمره بر بحث از مقدمۀ ثالثه 68
- کلام قائلین به عینیت و ترادف 69
- جواب قائلین به عینیت و ترادف 70
- پرسش: 71
- اشاره 72
- بیان احتمالات در قول به عینیت 72
- درس چهارصد و چهل و ششم 72
- عدم استحقاق عقوبتین در ترک واجبات 73
- تغایر ملاک در واجب و حرام 74
- ملاکات احکام از نظر عدلیه 74
- اتحاد مفهومی بین موضوع و محمول در قضایای حملیه 75
- بطلان قول به تضمن از نظر وجدان 76
- بیان آخوند در بطلان قول به تضمن 77
- پرسش: 78
- استدلال محقق نائینی(ره) بر اقتضای امر به شیء و نهی از ضد 79
- اشاره 79
- درس چهارصد و چهل و هفتم 79
- اشکالات بر کلام محقق نائینی(ره) 80
- احتمالات در کلام محقق نائینی(ره) 81
- بررسی احتمال اول در مأمور به مقدمه و ذی المقدمه 82
- بررسی احتمال دوم: ایجاب مقدمه از ایجاب ذی المقدمه 83
- پرسش: 85
- درس چهارصد و چهل و هشتم 86
- ایجاد شیء و اقتضای نهی از ضد 86
- اشاره 86
- استحالۀ تحقق اراده بدون مبادی آن 87
- ارادۀ تکوینی و تشریعی 87
- عدم فایده در زجر عن الضد 89
- عدم تمامیت مقدمات ثلاثه در دلیل قائلین به اقتضاء 90
- پرسش: 91
- عدم ملازمه بین امر به شیء و نهی از ضد خاص 92
- اشاره 92
- درس چهارصد و چهل و نهم 92
- توسعه در معنای نقیض در شمول مرفوعا به 93
- عدم ثبوت ملازمه 94
- عدم وجود تلازم معکوس بین ازاله و ترک صلاه 97
- پرسش: 98
- درس چهارصد و پنجاهم 99
- اشاره 99
- مقدمۀ دوم، اتحاد حکم بین المتلازمین 99
- عدم شمول عنوان واقعه نسبت به امور عدمی 101
- سه حالت مفروض در اتحاد حکم بین المتلازمین 101
- تالی فاسد در فرض شمول عنوان واقعه بر معدومات 102
- عدم تطابق دلیل قائلین به ملازمه، با مدعای آنها 103
- اشاره 106
- درس چهارصد و پنجاه و یکم 106
- اقسام اباحه 106
- ابطال قول به اقتضا 108
- انکار ثمرۀ قول به اقتضا 109
- ثمرۀ عبادی بودن ضد 109
- پرسش: 110
- درس چهارصد و پنجاه و دوم 111
- نهی ارشادی متعلق به عبادات 111
- اشاره 111
- نهی مولوی متعلق به عبادات 112
- مقربیت و مبعدیت در اجتماع امر و نهی 113
- ملاک بطلان عبادت 114
- بطلان عبادت از راه مقدمیت 114
- عدم سازگاری حرمت نفسی و واجب غیری 115
- بطلان عبادات از راه تلازم 116
- معنای اهم بودن ازاله نسبت به صلاه 117
- نتیجه و خلاصۀ بحث در ثمرۀ اقتضا 118
- پرسش: 118
- اشاره 119
- درس چهارصد و پنجاه و سوم 119
- ظهور ثمرۀ اصلی بحث اقتضا در ضد خاص 119
- صحه صلاه مکان الازاله 121
- تفاوت«ما نحن فیه» با مسألۀ اجتماع امر و نهی 122
- عدم اجتماع وجوب غیری با حرمت نفسی 123
- پرسش: 124
- انکار ثمرۀ خاصه در بحث ضد 125
- درس چهارصد و پنجاه و چهارم 125
- اشاره 125
- کلام شیخ بهائی(ره) و اتباع او در انکار ثمره 127
- جواب از کلام شیخ بهائی 128
- پرسش: 129
- جواب مرحوم آخوند از کلام شیخ بهائی در انکار ثمره 129
- جواب صاحب کفایه(ره) به شیخ بهائی(ره) در مسألۀ صلاه مکان الازاله 130
- درس چهارصد و پنجاه و پنجم 130
- اشاره 130
- عدم فوریت وجوب صلاه 131
- استحالۀ تعلق امر به ضدین، در زمان واحد 132
- ترتب و طولیت امر به مهم نسبت به اهم 133
- تأخر رتبی امر به مهم نسبت به اهم 134
- شباهت«ما نحن فیه» به بیع فضولی 135
- پرسش: 136
- اشاره 137
- درس چهارصد و پنجاه و ششم 137
- اولین دلیل مرحوم آخوند(ره) بر امتناع ترتب 137
- عدم سقوط تکلیف به عصیان و عزم بر عصیان 138
- عدم ارتباط استحالۀ امر به ضدین به مکلّف 140
- نوع شرطیت امر به مهم 141
- پرسش: 143
- بطلان قول به اشتراط در واجب اهم 144
- اشاره 144
- درس چهارصد و پنجاه و هفتم 144
- مقدمۀ اول در تعلق اوامر و نواهی به طبایع 145
- بیان سه مقدمه در عدم ثبوت اشتراط در«ما نحن فیه» 145
- مقدمۀ دوم در معنای اطلاق و اشتراط 146
- پرسش: 147
- درس چهارصد و پنجاه و هشتم 148
- اشاره 148
- حقیقت اطلاق در بیان مرحوم آخوند(ره) 148
- فرق بین اطلاق و عام در«احلّ الله کل بیع» 149
- حمل ذاتی اولی و حمل شایع صناعی 150
- عدم دلالت تطابقی، تضمنی و التزامی کلی بر افراد 152
- خلاصۀ مطالب در دلالت اطلاق 153
- پرسش: 154
- درس چهارصد و پنجاه و نهم 155
- اشاره 155
- مقدمۀ سوم استدلال قائلین به ترتب 155
- استحالۀ اشتراط امر به صلاه نسبت به عصیان یا عزم بر عصیان 158
- اشکال اثباتی بر اشتراط عصیان یا عزم بر آن 159
- نتیجه گیری از بحث های گذشته 160
- پرسش: 161
- درس چهارصد و شصتم 162
- اشاره 162
- مراتب چهارگانۀ حکم(اقتضا، انشاء، فعلیت، تنجز) از نظر صاحب کفایه 162
- تفسیر اقتضاء 163
- اشکال امام«ره» به مرحوم آخوند و مشهور در انشا و فعلیت حکم 164
- اشتراک عالم و جاهل در حکم و استثناء دو مورد از آن 165
- قبح عقاب غیر قادر و جاهل به حکم 166
- پرسش: 167
- بیان امام«ره» در احکام انشائی و فعلی 168
- درس چهارصد و شصت و یکم 168
- اشاره 168
- عمومیت تکلیف بین مؤمن و کافر 170
- عدم انحلال خطابات قرآنی 171
- ثمرۀ بحث انحلال خطابات قرآنی 171
- اشاره 174
- درس چهارصد و شصت و دوم 174
- تفاوت خطابات شخصیه و خطابات عام 174
- عدم انحلال در خطابات قرآنی 175
- پاسخ یک شبهه دربارۀ خطابات قرآن به مؤمنین 176
- لغویت خطابات در فرض انحلال آنها به عصات 177
- شرطیت ابتلا در تنجز علم اجمالی 178
- رد اشتراط ابتلا در تنجز علم اجمالی 179
- پرسش: 180
- درس چهارصد و شصت و سوم 181
- اشاره 181
- اشتراط علم و قدرت در تکالیف عامه 181
- ملاک و معیار حکم عقل 183
- قبح عقلی عقاب بلا بیان 184
- حکم عقل به اشتراط قدرت بر اتیان تکلیف 185
- پرسش: 187
- استدلال مشهور بر شرطیت علم و قدرت در تکالیف عامه 188
- درس چهارصد و شصت و چهارم 188
- اشاره 188
- تسری شک در تحقق شرط به شک در مشروط 189
- تقسیم حکم به فعلی و انشائی 191
- دو دلیل بر عدم اشتراط قدرت 192
- دلیل دوم بر عدم اشتراط قدرت در تنجز تکلیف 194
- پرسش: 195
- عدم شرطیت علم و قدرت در تنجز تکلیف 196
- اشاره 196
- درس چهارصد و شصت و پنجم 196
- تزاحم تکلیف اهم با مهم و استحقاق عقوبت 197
- تقدم تکلیف اهم نسبت به مهم 198
- استحقاق عقوبت در تقدم تکلیف مهم به اهم 201
- پرسش: 202
- درس چهارصد و شصت و ششم 203
- اشاره 203
- استحقاق عقوبت در صورت ترک اهم و اقدام به مهم 203
- شباهت«ما نحن فیه» به مسألۀ اجتماع امر و نهی، در تغایر وجوبین 205
- عدم تقدم و تأخر در تعلق امر به اهم و مهم 205
- استحقاق عقوبت در تقدم تکلیف مهم بر اهم 206
- صحت عبادت تارک ازاله 207
- استحقاق عقوبتین در فرض ترک واجب اهم و مهم 208
- عدم اشتراط امر به اهم و مهم 211
- اشاره 211
- درس چهارصد و شصت و هفتم 211
- جنبۀ اثباتی ترتب 212
- عدم اتحاد رتبه در نقیضین 213
- عدم اتحاد رتبه بین ضدین 214
- تفاوت طاعت و عصیان در ملاک تأخر 215
- درس چهارصد و شصت و هشتم 218
- اشاره 218
- بحث ترتب در مقام ثبوت 218
- سه احتمال در مسألۀ ترتب 219
- توضیح بیشتر دربارۀ احتمالات ثلاث 221
- نتیجۀ بحث در مسألۀ ترتب 223
- پرسش: 224
- عدم تمامیت دلیل قائلین به ترتب 225
- اشاره 225
- درس چهارصد و شصت و نهم 225
- عدم کفایت اشتراط و تأخر در رفع استحالۀ ترتب 226
- عدم ارتباط مسألۀ ترتب به رتبه 228
- مبنای مرحوم نائینی(ره) در مسألۀ ترتب 229
- تأخر زمانی شرط از مشروط 230
- پرسش: 231
- بحث ترتب در فرع فقهی 232
- درس چهارصد و هفتادم 232
- اشاره 232
- مناقشۀ استاد در فرع فقهی محقق نایینی(ره) 233
- مورد ترتب، اجتماع حکمین وجوبیین در زمان واحد 235
- عدم ارتباط مثال مذکور به بحث ترتب 236
- پرسش: 238
- اشاره 239
- عدم جواز امر با علم به انتفاء شرط 239
- اشاره 240
- درس چهارصد و هفتاد و یکم 240
- نتیجه و ثمرۀ نزاع در بحث اقتضا 240
- انکار ثمرۀ بحث اقتضا توسط شیخ بهایی(ره) 241
- عدم جواز امر با علم به انتفاء شرط امر 242
- بیان استحالۀ ذاتیه و استحالۀ وقوعی 243
- عدم وضوح محل نزاع در بحث انتفاء شرط در امر 245
- پرسش: 245
- بیان مرحوم آخوند(ره) در انتفای شرط امر 246
- اشاره 246
- درس چهارصد و هفتاد و دوم 246
- امکان انتفای امر در اوامر اختباریه 247
- اختلاف عدلیه و اشاعره در تعلق امر به محالات 249
- عدم انحلال امر در خطابات شارع 250
- پرسش: 251
- متعلق اوامر و نواهی 252
- درس چهارصد و هفتاد و سوم 252
- اشاره 252
- مبعدات احتمال اول: ذکر طبایع نه افراد 253
- مراد از کلی طبیعی: کلی عقلی یا عین افراد 254
- تعلق اوامر و نواهی به طبایع یا به افراد و نظر مشهور 255
- پرسش: 256
- احتمال سوم در محل نزاع باب متعلق اوامر و نواهی 257
- اشاره 257
- درس چهارصد و هفتاد و چهارم 257
- رجوع حقیقت نزاع به نزاع در اسم جنس 258
- اشکال اول: غیر معقول بودن وضع عام و موضوع له خاص 259
- اشکال دوم: عدم دلیلیت وضع عام و موضوع له خاص در اسم جنس 260
- نقش ماده و هیئت در مصدر 261
- اشکال سوم در ارجاع محل نزاع به اسماء اجناس 261
- پرسش: 263
- اشاره 264
- درس چهارصد و هفتاد و پنجم 264
- مبعد اول در تحریر محل نزاع بنابر احتمال چهارم 264
- حکم عقل در رابطه با تعلّق احکام و جعل قوانین 265
- وجودات؛ مقصود از تعلّق احکام به طبایع 266
- مراد از ماهیت در مقام ذات و ذاتیات بنا بر کلام آخوند 267
- اشکال به مرحوم آخوند«ره» در تحریر محل نزاع 268
- تناقض در کلام صاحب کفایه در اضافۀ وجود به طبیعت نه طلب 270
- پرسش: 271
- اشاره 272
- درس چهارصد و هفتاد و ششم 272
- جواب از قضیۀ«الماهیه من حیث هی لا مطلوبه و لا غیر مطلوبه» 272
- نزاع در تعلق اوامر و نواهی به طبایع 274
- تعلّق طلب به ماهیت 274
- ارتباط مسأله رجوع قید به هیئت یا ماده به مقام 276
- فرق بین نفس ماهیت و وجود ماهیت 277
- پرسش: 278
- درس چهارصد و هفتاد و هفتم 279
- اشاره 279
- وجود قرینۀ عقلیه برخلاف تعلّق طلب به طبایع 279
- منشأ بودن نفس وجود برای ترتّب آثار 280
- مطلوب بودن واقعیت وجود طبیعت 280
- فرق بین مقام تقنین با مقام اجرای قانون 282
- مشابهت قضیۀ«الماهیه موجوده» با«الماهیه مطلوبه» 284
- پرسش: 285
- اشاره 286
- درس چهارصد و هفتاد و هشتم 286
- بقای اصل جواز بعد از نسخ وجوب 286
- اعتباری بودن وجوب و بسیط بودن آن 288
- کیفیت وجود جواز و رجحان 289
- پرسش: 291
- اشاره 292
- درس چهارصد و هفتاد و نهم 292
- جمع بین دلیل ناسخ و منسوخ در مقام اثبات 292
- مقایسۀ مقام با جمع بین دلیلین متنافیین 294
- انتفای دلالت فرعیه با انتفای اصل وجوب 295
- مختار استاد در جمع بین دلیلین 296
- پرسش: 297
- اشاره 298
- وجوب تخییری 298
- بقای جواز از طریق استصحاب کلی قسم ثالث 299
- درس چهارصد و هشتادم 299
- اشاره 299
- مناقشه در جریان استصحاب کلی قسم ثالث 300
- واجب تخییری و نحوۀ تعلّق وجوب به آن 302
- مشابهت واجب تعیینی و واجب تخییری 303
- پرسش: 304
- درس چهارصد و هشتاد و یکم 305
- اشاره 305
- کیفیت وجوب در واجب تخییری 305
- قول به تفصیل در واجب تخییری 306
- استناد به قاعدۀ فلسفی«الواحد لا یصدر الا من الواحد» 307
- بررسی بیان اول مرحوم آخوند(ره) در کیفیت واجب تخییری 309
- پرسش: 310
- اشاره 311
- عدم اضطرار ارجاع تخییر شرعی به تخییر عقلی 311
- درس چهارصد و هشتاد و دوم 311
- جریان استحاله در واجب تخییری 314
- خصوصیت امور ذات الاضافه 315
- کیفیت تعلق علم اجمالی به اشیاء 316
- پرسش: 317
- درس چهارصد و هشتاد و سوم 318
- شبهۀ استحاله در واجب تخییری 318
- اشاره 318
- تعدد وجوب به واسطه تعدد واجب 320
- قسم سوم واجب تخییری 321
- بررسی قول به سنخ خاص بودن وجوب تخییری 322
- شبهۀ تخییر بین اقل و اکثر 323
- پرسش: 324
- درس چهارصد و هشتاد و چهارم 325
- اشاره 325
- شبهه تخییر بین اقل و اکثر 325
- استحالۀ تخییر بین اقل و اکثر در دفعیات 326
- جواب از استحاله به واسطه خصوصیت کلی مشکک 328
- پرسش: 331
- جواب استاد از راه حل مرحوم بروجردی(ره) در حل شبهۀ استحاله 332
- درس چهارصد و هشتاد و پنجم 332
- اشاره 332
- امکان تخییر در اقل و اکثر دفعی 334
- استحالۀ تخییر بین اقل و اکثر 335
- تصور اقل و اکثر دفعی با تضاد بین غرضین 336
- امکان اجتماع غرضین در تخییر بین اقل و اکثر 337
- پرسش: 338
- تقسیم واجب به عینی و کفائی 339
- درس چهارصد و هشتاد و ششم 339
- اشاره 339
- خصوصیت واجبات کفائیه 340
- حقیقت واجب کفائی 341
- احتمالات مطرح شده در واجبات کفائیه 342
- پرسش: 343
- بررسی احتمال اول در کیفیت واجب کفائی 344
- درس چهارصد و هشتاد و هفتم 344
- اشاره 344
- معنای واحد غیر معیّن بودن مکلّف، در واجب کفائی 346
- معنای واحد مردد بودن مکلّف، در واجب کفائی 347
- بیان استحاله احتمال سوم 348
- احتمال آخر در واجب کفائی(مکلف به مدار فرق باشد) 349
- پرسش: 351
- اشاره 352
- احتمالات در تصویر واجب کفایی 352
- درس چهارصد و هشتاد و هشتم 352
- قسم اول از اقسام ثلاثۀ واجب کفایی 353
- تصویر نادرست واجب کفائی در مثال«ساب النبی» بنابر دو احتمال مذکور 354
- جواب استاد از تعاریف مذکور از واجب کفائی 355
- تصویر صحیح از واجب کفائی در مثال«ساب النبی» 356
- پرسش: 359
- اشاره 360
- تعدد مصادیق در قسم دوم واجب کفائی 360
- درس چهارصد و هشتاد و نهم 360
- عدم انطباق دو تعریف قبلی واجب کفایی بر قسم اخیر 361
- تصویر واجب کفائی در کلمات مرحوم آخوند(ره) 362
- اعتبار غرض مولی در تصویر واجب کفائی 363
- خلاصۀ بحث در واجب کفائی 364
- واجب موقت و موسع 365
- پرسش: 366
- اشاره 367
- تقسیم واجب به موقت و غیر موقت 367
- درس چهارصد و نودم 367
- عدم تبدل واجب موسع به مضیق در آخر وقت 371
- تخییر در افراد طولی و عرضی واجب موسع 372
- اشکال استحاله در تصویر واجب مضیق و موقت و جواب آن 373
- پرسش: 374
- درس چهارصد و نود و یکم 375
- اشاره 375
- عدم اعتبار قید زمان در واجب موقت 375
- عدم دلالت دلیل اداء بر قضاء«ما فات» 376
- بیان سه خصوصیت در تمسک به دلیل اداء برای قضای«ما فات» 378
- جواب از استثنای در کلام مرحوم آخوند(ره) 380
- پرسش: 381
- درس چهارصد و نود و دوم 382
- اشاره 382
- عدم دلالت دلیل واجب موقت بر اتیان آن در خارج وقت 382
- عدم دلالت استصحاب بر اتیان واجب موقت در خارج وقت 383
- فقدان قضیتین در جریان استصحاب در ما نحن فیه 384
- نتیجۀ بحثهای گذشته 385
- تفاوت ما نحن فیه با ماء مشکوک الطهارت در جریان استصحاب 387
- پرسش: 388
- بحث نواهی 389
- اشاره 389
- مقصد دوم؛ مبحث نواهی 389
- تقید در متعلقات اوامر و نواهی 390
- اشاره 390
- درس چهارصد و نود و سوم 390
- تفاوت ما نحن فیه با مسألۀ ماء متغیر 391
- تفاوت احکام وضعیه و تکلیفیه 392
- عدم اتحاد قضیتین در ما نحن فیه به حسب عرف برخلاف ماء متغیر 394
- منشاء تفاوت ما نحن فیه با مسأله ماء متغیر در عدم جریان استصحاب 395
- پرسش: 396
- بحث نواهی؛ «منهی عنه در نواهی» 396
- اختلاف در متعلق نواهی 397
- اشاره 397
- درس چهارصد و نود و چهارم 397
- بعث و زجر تکوینی 398
- بعث اعتباری 399
- زجر اعتباری 400
- تفاوت بعث و زجر 402
- پرسش: 403
- نتیجه گیری از بحث های گذشته 403
- درس چهارصد و نود و پنجم 404
- اشتراک بعث و زجر در افادۀ طلب 404
- اشاره 404
- جواب از بیان آخوند در مفاد نهی 406
- تفاوت اصلی بین اوامر و نواهی 407
- اشکال بر تعریف نهی به معنای ایجاد الطبیعه 408
- جواب از اشکال بر تعریف نهی به معنای ایجاد الطبیعه 409
- پرسش: 410
- اشاره 411
- درس چهارصد و نود و ششم 411
- بررسی احتمالات ثلاثه در بیان منشأ تفاوت بین اوامر و نواهی 411
- بررسی احتمال دوم در بیان فرق بین اوامر و نواهی 413
- نتیجه گیری از بحث در احتمال دوم 415
- پرسش: 416
- عدم تمامیت بیان مرحوم آخوند(ره) در فرق بین اوامر و نواهی 417
- اشاره 417
- درس چهارصد و نود و هفتم 417
- تفاوت اصلی بین اوامر و نواهی 420
- سقوط تکلیف با موافقت و مخالفت امر مولا 421
- توجیه استاد در ترک جمیع افراد در نهی 422
- پرسش: 423
- عدم سقوط تکلیف در نواهی با مخالفت یا موافقت نهی 424
- درس چهارصد و نود و هشتم 424
- اشاره 424
- بررسی بیان مرحوم آخوند(ره) در سقوط تکلیف در باب نواهی 425
- کلام مرحوم محقق نائینی(ره) در سقوط تکلیف در باب نواهی 427
- بررسی کلام محقق نائینی(ره) در سقوط تکلیف در باب نواهی 428
- پرسش: 430
- بیان محقق اصفهانی(ره) در منشأ تفاوت اوامر و نواهی 431
- درس چهارصد و نود و نهم 431
- اشاره 431
- بیان محقق اصفهانی(ره) در استفادۀ از عقل 433
- اشکالات کلام محقق اصفهانی(ره) در بیان تفاوت بین اوامر و نواهی 434
- راه حل مرحوم آیت الله بروجردی(ره) در تفاوت بین اوامر و نواهی 435
- پرسش: 437
- بیان مرحوم بروجردی(ره) در تفاوت بین امر و نهی در موافقت و مخالفت 438
- درس پانصدم 438
- اشاره 438
- عدم منافات وحدت حکم با تعدد موافقتها و مخالفتها در باب نواهی 439
- عدم تعمیم ملاکات باب اوامر به باب نواهی 441
- پرسش: 443
- اجتماع امر و نهی 444
- اشاره 444
- درس پانصد و یکم 445
- اجتماع امر و نهی در شیء واحد 445
- اشاره 445
- مناقشۀ در مثال صلاه در دار مغصوب 446
- تغایر جنسی بین سجود لله و سجود للصنم 447
- بررسی کلام آخوند(ره) در معنای واحد 447
- تعلق اوامر و نواهی به طبایع 448
- تأخر موضوع و متعلق از حکم 449
- اشکال به مرحوم آخوند(ره) در معنای واحد 450
- پرسش: 451
- مقصود از واحد در عنوان مسأله 451
- اشاره 452
- درس پانصد و دوم 452
- بیان مرحوم آخوند(ره) در خروج سجده از واحد جنسی و نوعی 452
- احتمالات ثلاثه در معنای«سجده لله و سجده للصنم» 453
- اشکال بر آخوند(ره) در خروج مفهوم سجده از عنوان واحد جنسی 454
- امتناع لحاظ صلاه متحد با غصب در جعل شارع 455
- عدم حکایت عنوان غصب از عنوان صلاه 457
- خلاصۀ اشکال به آخوند(ره) در خروج سجده از عنوان واحد جنسی 458
- پرسش: 459
- خروج مثال سجود لله و للصنم از محل نزاع 460
- اشاره 460
- درس پانصد و سوم 460
- واحد نوعی در عنوان مسأله 461
- تمایز ما نحن فیه با مسأله اقتضای فساد در نهی از عبادات 463
- اختلاف و تمایز در مسائل یک علم 465
- بیان امام«ره» در تمایز اشیاء بر حسب ذاتیات 465
- تفاوت مسألۀ اجتماع امر و نهی با مسألۀ نهی متعلق به عبادت 468
- اشاره 468
- درس پانصد و چهارم 468
- تفکیک مسألۀ اجتماع با مسألۀ تعلق نهی به عبادت 469
- معیار مسألۀ اصولی از نظر صاحب کفایه 471
- عدم ارتباط مسأله اجتماع با مسألۀ نهی متعلق به عبادت 471
- وجود معیار مسألۀ اصولی در ما نحن فیه 472
- حکم صلاه در دار غصبی 473
- مناقشۀ استاد در اندراج ما نحن فیه تحت مسائل علم فقه 474
- پرسش: 475
- کلام صاحب کفایه در کلامی بودن بحث اجتماع امر و نهی 476
- اشاره 476
- درس پانصد و پنجم 476
- بیان استاد در عدم اندراج مسأله امر و نهی در علم کلام 477
- اندراج مسأله اجتماع امر و نهی در مبادی تصدیقیۀ علم اصول 478
- اشکال استاد بر کلام محقق نائینی(ره) در مسألۀ اجتماع امر و نهی 480
- پرسش: 481
- جریان نزاع اجتماع امر و نهی در ادلۀ غیر لفظی 482
- درس پانصد و ششم 482
- اشاره 482
- تقسیمات واجبات و محرمات 484
- امکان تصویر حرام کفائی 485
- جریان نزاع اجتماع امر و نهی در امر و نهی غیری 486
- پرسش: 489
- درس پانصد و هفتم 490
- اشاره 490
- اعتبار قید مندوحه در عنوان مسألۀ اجتماع امر و نهی 490
- دلیل عدم تعرض برخی از اصولیون به قید مندوحه 491
- صور ثلاثه در اجتماع امر و نهی 492
- عدم اعتبار قید مندوحه در عنوان مسأله بنا بر مبنای اشاعره 494
- عدم اعتبار قید مندوحه در عنوان مسأله بنا بر مبنای آخوند(ره) 495
- پرسش: 496
- ارتباط اجتماع امر و نهی با تعلق اوامر و نواهی به طبایع 497
- اشاره 497
- درس پانصد و هشتم 497
- نتیجۀ بحث بنا بر احتمال اول، در اوامر و نواهی 499
- بیان سه احتمال در معنای تعلق امر و نهی به افراد 499
- احتمال سوم در تعلق امر و نهی به طبایع و نظر آخوند(ره) 502
- پرسش: 503
- درس پانصد و نهم 504
- اشاره 504
- ارتباط اجتماع با تعلق اوامر و نواهی به طبایع 504
- تأثیر قول به طبایع یا افراد در نتیجۀ بحث 505
- معنای تعلق امر و نهی بر افراد 506
- نتیجۀ بحث بنا بر قول آخوند در طبایع و افراد 507
- تفکیک باب تزاحم از باب تعارض 508
- توضیح استاد در تفسیر آخوند از معنای واحد 510
- پرسش: 511
- درس پانصد و دهم 512
- بیان مرحوم آخوند(ره) در فرق بین تعارض و تزاحم 512
- اشاره 512
- بیان امام(ره) در مقدمۀ مرحوم آخوند به اضافه کردن قید 513
- احتمال دوم مرحوم آخوند(ره): ناظر به مقام تطبیق 514
- اشکال امام«ره» به احتمال دوم در مقدمۀ آخوند 515
- توضیح استاد در اشکال امام به مرحوم آخوند 516
- محل نزاع در حکمین متعارضین 517
- پرسش: 518
- ثمرۀ نزاع در قول به اجتماع امر و نهی و عدم آن در شیء واحد 519
- درس پانصد و یازدهم 519
- اشاره 519
- کلام نائینی(ره) در بیان ثمرۀ نزاع در بحث اجتماع امر و نهی 520
- مقدمۀ اول از مقدمات ثلاث در بیان ثمره از نظر ایشان 521
- مقدمۀ دوم در بیان تغایر بین مقولات نه گانه 522
- مقدمۀ سوم در بیان حرکت در مقولات 522
- احتمالات ثلاث در معنای حرکت در مقولات نه گانه 523
- پرسش: 524
- اشاره 525
- درس پانصد و دوازدهم 525
- بیان محقق نائینی در اندراج صلاه و غصب در مقولۀ وضع و این 525
- عدم اتحاد مقولۀ عرضی با مقولۀ جوهری 527
- خلط مسائل فلسفی با مسائل فقهی و اعتباری در کلام محقق نائینی 528
- پرسش: 531
- اشاره 532
- درس پانصد و سیزدهم 532
- تغایر عنوان غصب و تصرف در بیان مرحوم آقای بروجردی(ره) 532
- بیان مرحوم آقای بروجردی(ره) ایشان در معنای تصرف 534
- اعتباری بودن مفهوم تصرف 535
- عدم اندراج صلاه و غصب تحت مقولات نه گانه 536
- پرسش: 538
- اشاره 540
- کلام آیت الله بروجردی(ره) در مسألۀ اجتماع امر و نهی 540
- درس پانصد و چهاردهم 540
- عنوان مقربیت در عبادات 542
- پرسش: 544
- استدلال استاد بر رد مبنای مرحوم آقای بروجردی در مسألۀ اجتماع 545
- اشاره 545
- درس پانصد و پانزدهم 545
- دو قول در امتناع اجتماع امر و نهی 548
- اعتبار قید مندوحه در ثمرۀ نزاع 548
- صور مختلف در تقدم نهی بر امر بنا بر امتناع اجتماع امر و نهی 550
- پرسش: 551
- اشاره 552
- حکم صلاه جاهل قاصر در دار غصبی با فرض امتناع اجتماع امر و نهی 552
- درس پانصد و شانزدهم 552
- اکتفا به وجود ملاک در صحت عبادت 553
- خلط بین طبیعت منطقی و طبیعت اعتباری در کلام مرحوم آخوند(ره) 555
- ادلۀ چهارگانه مرحوم آخوند(ره) بر امتناع اجتماع امر و نهی 556
- تحقق تضاد بین مصلحت و مفسده 557
- پرسش: 558
- درس پانصد و هفدهم 559
- اشاره 559
- کیفیت وجود ملاک برای امر و نهی در ماده اجتماع 559
- لازمه معذوریت جاهل قاصر بنا بر تقدیم نهی 560
- کفایت وجود ملاک برای صحت عبادت 561
- تصحیح عبادت از راه ترتب 562
- پرسش: 564
- اشاره 565
- معنای تزاحم بین حکمین و بین المقتضیین و الملاکین 565
- درس پانصد و هیجدهم 565
- خصوصیت تزاحم بین حکمین 566
- علت تقدیم جانب نهی در مرحله جعل حکم 567
- فرق بین دو قسم تزاحم 568
- پرسش: 570
- درس پانصد و نوزدهم 571
- معنای مرجوحیت ملاک امر در مقام تعارض 571
- اشاره 571
- لازمۀ برگشت مقام به بحث تعارض 572
- فرق بین مقام و مسألۀ صلاه و ازاله 573
- اشتراک مقام با مسألۀ وجوب صلاه و ازاله 573
- عدم فارقیت تقییدها بین دو مقام 576
- پرسش: 577
- نسبت بین متعلق امر و نهی در باب اجتماع 578
- اشاره 578
- درس پانصد و بیستم 578
- کیفیت محل بحث طبق مبنای مرحوم آخوند(ره) در مسألۀ متلازمین 579
- فرق بین تکلیف محال و تکلیف به محال و ارتباط آن با مقام 580
- علت دخول متساویین در محل نزاع 581
- عدم مفهوم برای عنوان«المتصادقین فی واحد» 582
- پرسش: 583
- درس پانصد و بیست و یکم 584
- اشاره 584
- اقسام عام و خاص مطلق و اختلاف در دخول آن در محل نزاع 584
- کیفیت دخول قسم اول عام و خاص مطلق در محل نزاع 586
- اشکال دخول قسم دوم عام و خاص مطلق در محل نزاع 586
- کیفیت دخول قسم دوم عام و خاص مطلق در محل نزاع 588
- پرسش: 589
- درس پانصد و بیست و دوم 590
- شرایط دخول عموم و خصوص مطلق در محل نزاع 590
- اشاره 590
- شرط دوم: عدم ارتباط عام و خاص به مسبب 592
- علت خروج نسبت بین موضوعین از محل نزاع 592
- شرط سوم: وجود ترکیب انضمامی بین ماده اجتماع مقولتین 594
- پرسش: 596
- بررسی شرائط دخول عامین من وجه در محل نزاع 597
- اشاره 597
- درس پانصد و بیست و سوم 597
- عدم تعلق حکم به افعال تولیدیه و تسبیبیه 599
- بررسی الزامی بودن تحقق نسبت بین متعلقین نه موضوعین 600
- دخول تمام نسب اربع در محل بحث غیر از تباین 601
- پرسش: 602
- اشاره 603
- درس پانصد و بیست و چهارم 603
- مقتضای تحقیق در باب اجتماع امر و نهی 604
- نقش مبادی در اراده تشریعی 606
- بررسی سرایت ملاک بواسطه اتحاد وجودی 609
- پرسش: 610
ایشان خیلی قوی بود و از نظر امام بزرگوار«قدس سرهما» مورد تردید لکن به نظر قاصر ما، این بیان مورد قبول نیست و یک نکته ای دارد که نکته اش را بعدا نقل می کنیم.
پرسش:
1 - استدلال مرحوم بروجردی(ره) بر اجتماع امر و نهی در شیء واحد را تقریب کنید.
2 - توضیح دهید علی رغم این که ایشان قائل به اجتماع هستند، چرا صلاه در دار غصبی را باطل می دانند؟
3 - عنوان مقربیت در عبادات را توضیح دهید.